Home Voorwoord: ‘Ik ben geen feminist’

Voorwoord: ‘Ik ben geen feminist’

Door Leon Heuts op 31 maart 2016

Cover van 04-2016
04-2016 Filosofie magazine Lees het magazine

Ik wantrouw mannen die zich feminist noemen. Ik geloof wel dat velen het goed bedoelen, en ook goed doen. Maar een mannelijke feminist is ofwel een patriarchaal figuur in schaapskleren, ofwel een sentimentele man die de zogeheten vrouwelijkheid zegt te bewonderen – wat meestal ook tenenkrommend patriarchaal uitpakt. Daar, het is gezegd: ik ben geen feminist.

Laat ik een en ander uitleggen. Onlangs zijn vrouwelijke redacteurs van Filosofie Magazine de actie ‘ik schrijf’ begonnen. Met onder meer een manifest vragen ze aandacht voor de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de publieksfilosofie, en breder: in het maatschappelijke debat. Het is een actie die ik van harte ondersteun. Maar dat is wat anders dan mezelf een feminist noemen.

Waarom is een mannelijke feminist een patriarchaal figuur in schaapskleren? Omdat hij het feminisme met een retorische truc onschadelijk maakt. Hij zegt dat uiteindelijk iedereen baat heeft bij gelijke rechten en kansen. Prima – onderschrijf ik. Maar er is ook iets geks. Als het namelijk alleen gaat om gelijkheid, verliest feminisme elke specifieke betekenis. Er is immers niet zoiets als een vrouwelijke variant van gelijkheid. Maar wie is die man om dat te zeggen? De onderliggende boodschap: gelijkheid is prima – maar niet zo raar doen dat er óók zoiets bestaat als een specifiek vrouwelijk perspectief, hè? Als politiek een (vruchtbare) strijd is tussen perspectieven, wat overigens vooral vrouwelijke filosofen als Hannah Arendt en Chantal Mouffe stellen, dan is dit de manier om feminisme te depolitiseren.

Dan heb je de man die juist hoog opgeeft over ‘vrouwelijke waarden’, en zelfs in een ontroerende vlaag van zelfhaat verklaart dat ze superieur zijn aan de mannelijke. Vrouwen, hoed u voor deze mannen. Het zijn altijd waarden als zorgzaamheid, trouw en empathie die ze bewonderen – en voor u het weet zit u ofwel thuis met de kinderen, ofwel bent u de klusjes aan het doen in een organisatie (‘Jij bent de ruggengraat van dit bedrijf’), terwijl uw mannelijke collega’s het podium krijgen om te schitteren.

Mannen doen er beter aan om te luisteren, solidair te zijn, enigszins te snappen dat ze door een gekleurde bril naar de wereld kijken, en ruimte te maken. Maar dat zijn niet de sterkste punten van mannen. Kan ik zeggen, als man.

Dat neemt niet weg dat iedereen – mannen en vrouwen – de actie ‘ik schrijf’ moet ondersteunen. Lees het manifest op filosofie.nl, volg ‘ik schrijf’(@Vrouwifest) op Twitter of ga naar het gesprek over diversiteit in het publieke debat tijdens de Filosofie Nacht. 

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer