Home Voorwoord: Denkende planeet

Voorwoord: Denkende planeet

Door Leon Heuts op 19 maart 2018

Cover van 04-2018
04-2018 Filosofie magazine Lees het magazine

In een prachtig interview dat redacteur Marc van Dijk hield met Antjie Krog in Zuid-Afrika vertelt zij wat ze zo intrigerend vindt aan Thinking Planet – ons evenement dat plaatsvindt op 21 april. Dat het geen onderscheid maakt tussen mensen en aarde, zegt ze. Er is geen hiërarchie of zelfs antropocentrisme in de naam: de planeet zélf denkt, en die planeet is niets meer dan alles wat daar deel van uit maakt. Dit klinkt als een zweverige hippiefantasie van totale harmonie, een religieus verlangen naar het verloren paradijs, maar dat is het niet. Juist door wat Krog de ‘interverbondenheid’ noemt kunnen onderlinge verschillen pas écht ruimte krijgen. Dat werd mij duidelijk toen ik in januari in de aanloop naar Thinking Planet de lezing van Mogobe Ramose bijwoonde over ubuntu. Naast verrijkende inzichten kwamen er ook voor westerse oren minder aangename ideeën op tafel. Ramose stelde bijvoorbeeld dat kinderen krijgen een verplichting is.

Het druist in tegen mijn onwrikbare opvatting van zelfbeschikkingsrecht, en in de zaal werd het bepaald ongemakkelijk. Maar er zaten duidelijk pijn en frustratie achter zijn overtuiging – namelijk de in zijn ogen neokoloniale druk van het Westen op Afrika om het geboortecijfer naar beneden te krijgen. Mochten ze nu eindelijk zelf eens beslissen wat goed voor hen was? Nu kun je daar van alles over vinden, maar het bijzondere was: er was een stevig debat, juist omdat díé frustratie wel degelijk werd begrepen. Verschil kan alleen bestaan als er ook wordt gedeeld. Voor wie slechts wrokkig afwijst zijn er geen verschillen. Alles moet zijn zoals hij, of anders verdwijnen.

Thinking Planet stelt de interverbondenheid voorop, tussen mensen onderling, en mensen en de natuur – ook al is dat soms pijnlijk. Het hoeft niet altijd leuk te zijn. Tegelijkertijd merk ik een idealisme en kracht bij de redactie – vooral de organisatoren Danique van der Bijl en Evanne Nowak – die echt hoopvol is. In een tijd van groeiend ressentiment bouwen we aan iets moois. We hopen dat u erbij bent.

PS: het wordt ook heel gezellig. Klik hier voor meer informatie over Thinking Planet (21 april 2018, TivoliVredenburg, Utrecht)

Heeft u de e-mailing gekregen over de missende pagina’s in FM04? Download hier de missende pagina’s!

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer