Home Socrates onderzoekt het goede leven

Socrates onderzoekt het goede leven

04 oktober 2017

Socrates onderzoekt het goede leven

Socrates vond: ‘Een leven dat niet onderzocht wordt, is het leven niet waard.’ Maar hoe onderzoek je het leven?

Voor Socrates ging het om de betekenis van de concepten die we dagelijks gebruiken, maar waarover we nooit echt nadenken. Hij wilde hun echte betekenis vinden en onze onwetendheid aan het licht brengen. Socrates was een van de eersten die nadacht over wat een ‘goed’ leven inhoudt. Het gaat voor hem om het bereiken van een gemoedsrust die voortkomt uit het goede doen in plaats van te leven volgens de morele codes van de samenleving. En het ‘goede’ kan alleen maar door streng onderzoek worden bepaald.

Socrates verwierp de opvatting dat concepten als deugd relatief zijn. Hij benadrukte dat ze absoluut zijn en niet alleen voor de burgers van Athene of Griekenland opgaan, maar voor alle mensen. Hij geloofde dat deugd (aretè in het Grieks, dat in die tijd voortreffelijkheid en vervulling impliceerde) ‘de kostbaarste van alle bezittingen’ is en dat niemand echt kwaad wil doen. Iedereen die kwade dingen doet, handelt tegen zijn geweten in en voelt zich daarom ongemakkelijk. Omdat iedereen gemoedsrust nastreeft, doet niemand kwaad uit zichzelf. Het kwaad kwam in zijn ogen voort uit een gebrek aan wijsheid of kennis. Zijn conclusie luidde daarom: ‘Er is maar één hoogste goed: kennis; en één kwaad: onwetendheid.’ Kennis is onverbrekelijk verbonden met moraliteit – het is het ‘enige goede’ – en daarom moeten we voortdurend ons leven ‘onderzoeken’.

Dit is een fragment uit Het Grote Filosofieboek.


Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer