Home Religiekritiek: tegen de cultus van de eenheid

Religiekritiek: tegen de cultus van de eenheid

Door Dick Pels op 07 november 2005

09-2005 Filosofie magazine Lees het magazine

Volgens Ayaan Hisi Ali en haar medestanders zullen islamitische culturen nooit werkelijk wetenschappelijke vooruitgang en economische welvaart kennen. Immers: God houdt mensen dom. Maar aanhangers van deze visie hebben zich allerminst ontworsteld aan de religieuze schaduw; ze belijden het monotheïsme van de rede.
 

Begin september, ter gelegenheid van de opening van het academisch jaar, trad VVD-Kamerlid en politieke wereldster Ayaan Hirsi Ali op in de aula van de Universiteit van Amsterdam. Zij verkondigde daar de opvatting dat armoede wordt veroorzaakt door een gebrek aan nieuwsgierigheid, een tekort dat op zijn beurt weer een gevolg is van bevangenheid door religie. Het is volgens haar niet de armoede die de nieuwsgierigheid insnoert, maar het is omgekeerd: doordat religieuze culturen weinig ruimte geven aan nieuwsgierigheid, creëren zij de eigen armoede. Problemen worden opgelost door zich te conformeren aan de traditie. In ‘culturen van nieuwsgierigheid’ worden traditionele denkkaders steeds opnieuw opengebroken, wat leidt tot nieuwe vindingen en maatschappelijke verandering. In het Westen kwamen uit die nieuwsgierigheid de Verlichting en de wetenschappelijke revolutie voort. Godsdienst houdt mensen dom. Vooruitgang, ook in economisch opzicht, is een product van Verlichting.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Relevante berichten

Een kerk voor het vrije woord
Een kerk voor het vrije woord

Een kerk voor het vrije woord

De Balie opende vorige week zijn deuren als gebedshuis, op grond van een heilig geloof in democratie, de rechtsstaat en de heilzame, bindende werking van cultuur. Waarom zou een cultuur- en debatcentrum zich anno 2022 geen seculiere kerk mogen noemen? We vroegen het Balie-directeur Yoeri Albrecht en Denker des Vaderlands Paul van Tongeren.

Lees meer
Weekendlijstje: Geheimen
Weekendlijstje: Geheimen

Weekendlijstje: Geheimen

Deze week werd duidelijk dat premier Rutte jarenlang eigenhandig sms’jes van zijn oude Nokia verwijderde. De premier heeft naar eigen zeggen “nooit bewust” belangrijke zaken verborgen, maar de oppositie ziet een patroon van het achterhouden van informatie. Naar aanleiding van het sms-debat, dit weekend een lijstje over geheimen.

Lees meer
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Bertrand Russell over ‘het probleem van China’
Niet-westerse filosofie

Bertrand Russell over ‘het probleem van China’

Toen de Britse filosoof Bertrand Russell een jaar lesgaf in China, raakte hij diep onder de indruk van het land. Vooral het vermogen van de bevolking om gelukkig te zijn raakte hem. Wel maakte hij zich zorgen over de groeiende invloed van het Westen. Is het China gelukt om zijn eigenheid ten opzichte van het Westen te bewaren?

Lees meer
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.
Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

Weekendlijstje: Beginnen, presteren en jezelf leren kennen.

S10 staat dit weekend in de finale van het Eurovisie Songfestival. Tijdens een interview bij Matthijs gaat door vertelt ze dat ze zichzelf toestemming heeft gegeven om haar dromen na te jagen en dit avontuur aan te gaan. Het resultaat: meer zelfinzicht en een bijzondere prestatie. Dit weekend een lijstje over durven beginnen, presteren, en jezelf leren kennen.

Lees meer