Home De mens is een uitvinding van recente datum

De mens is een uitvinding van recente datum

Door Daan Roovers op 23 november 2012

De mens is een uitvinding van recente datum
01-2007 Filosofie magazine Lees het magazine

Wie naar Las Meninas van de Spaanse schilder Diego Velázquez kijkt, waant zich op het eerste gezicht zelf het model van deze voorstelling. Michel Foucault wijdt een beschouwing aan deze allegorie van zien en gezien worden.

De schilder, links op de afbeelding, kijkt je indringend aan. Hij werkt aan een groot doek. Wie of wat erop wordt afgebeeld, is niet te zien – we zien alleen de achterzijde van het doek. De schilder kijkt naar de toeschouwer. Het model, dat ongeveer op de plaats moet hebben gestaan waar de toeschouwer zich nu bevindt, is op het eerste gezicht onzichtbaar. De toeschouwer waant zichzelf even het model van deze voorstelling. Ook de hofdames (Las Meninas, de titel van het schilderij) kijken geïnteresseerd in de richting van de toeschouwer. Zo is het brandpunt van het schilderij verplaatst naar de toeschouwer, die zelf geen deel uitmaakt van het schilderij. De toeschouwer is het centrum van de voorstelling geworden, waar hij naar staat te kijken.

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Filosofie.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.