7 tips voor omgaan met je gebreken van bioloog Midas Dekkers

‘Je raapt je moed bij elkaar, kijkt in de spiegel en schrikt je dood: je ziet een sukkel staan.’ Volgens bioloog en schrijver Midas Dekkers kan het een aardige klap zijn als je echt naar jezelf, inclusief alle gebreken, durft te kijken. ‘Er staan in boeken allerlei hoogdravende gedachtes over hoe geweldig de mens wel niet is en wat we allemaal wel niet kunnen.’ In de werkelijkheid valt het volgens Dekkers vies tegen: we zijn een stelletje stuntelende, struikelende sukkels. Hoe ga je om met je gebrekkigheid? Dekkers geeft zeven ‘al dan niet gebrekkige’ tips.

‘Er is een enorme kloof tussen de mens die je zou kunnen zijn en de mens die je in werkelijkheid bent. Die kloof is het menselijk tekort. Je kunt meedoen aan de strijd die bijna de hele mensheid voert: proberen die kloof te overbruggen. Dat schiet niet op, want overbruggen kan simpelweg niet. Wat je beter kunt doen, is jezelf aanvaarden met al je gebreken.’

‘Mijd de rechte weg. Je moet voortdurend zijpaden inslaan, op je schreden terugkeren, een rondje draaien, even een tukje doen, je laten adviseren en dat advies vervolgens niet opvolgen. Je kunt dingen beter de vrije loop laten dan achter een doel aan rennen. Want: of je bereikt je doel niet en dat maakt je ongelukkig, of je bereikt het wel en dan heb je geen doel meer. Wat je in ieder geval niet moet doen, is ergens heen gaan om een doel te bereiken.’

‘Zonder gebreken geen karakter. Vroeger gaf iedereen in een dorp elkaar bijnamen: de Schreeuwer, de Kromme, de Neus. Het zijn de tekortkomingen waaraan andere mensen je herkennen en die uiteindelijk je charme uitmaken. Maar wat dan als je toch een onberispelijk persoon tegenkomt? Maken dat je wegkomt.’

‘Humor betekent vaak dat je iemand een fout ziet maken waar je om moet lachen en dat je dan opeens beseft dat je eigenlijk naar jezelf aan het kijken bent – dat je zelf ook dat soort fouten maakt. Als je daar bij een ander de lol van kunt inzien, moet dat bij jezelf ook kunnen.’

‘Het is dom om te denken dat de mens steeds beter wordt. Al zou elke generatie steeds maar een ietsiepietsie vooruit zijn gegaan, dan waren we nu na honderdduizenden jaren evolutie zo ongeveer volmaakt, en dat zijn we niet. Ieder mens struikelt over dezelfde dingen als de mensen die hem voorgingen.’

‘Je moet vrede hebben met het feit dat je nu eenmaal mens bent. Als je toevallig als regenworm was geboren en je leven lang had geklaagd dat je niet kan vliegen, zwemmen en springen, dan had je niet aanvaard dat je een regenworm was. Je bent als mens geboren. Als je eigenschappen wenst die niet “des mensen” zijn, zul je altijd chagrijnig rondlopen.’

‘Als je als bioloog een plantje gaat determineren, ga je afstrepen: is het een waterplant? Nee. Is het een boom? Nee. Je wordt meer gedefinieerd door wat je niet bent dan door wat je wel bent. Als we in de spiegel kijken en iets zien wat we niet zijn, vatten we dat meestal op als een negatieve eigenschap; alsof het een minpunt is. Maar het zijn de minpunten die jou definiëren. Deze methode om jezelf te kennen – afstrepen wat je niet bent – is een stuk makkelijker dan uitzoeken wat je wel bent.’

Midas Dekkers (1946) is bioloog, schrijver en presentator van televisieprogramma’s. Zijn nieuwste boek Het menselijk tekort (2025) gaat over de gebrekkigheid van de mens. Volgens Dekkers moeten we onze knulligheid vooral troostrijk opvatten: zo zijn we nu eenmaal. ‘Denk aan de verhalen van Simon Carmiggelt of de tekeningen van Peter van Straaten. Die zorgen ervoor dat je hoofdschuddend, maar met een glimlach naar het gestuntel van je eigen soort kijkt.’

Het menselijk tekort
Midas Dekkers
Atlas Contact
320 blz.
€ 24,99