Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

Wijsgerig Perspectief nr. 2/2021

Zelfportret

Sanne van Tongeren

In mijn woonkamer hangt al veertien jaar dit portret van Helene Schjerfbeck. Mijn blik glijdt een paar maal per dag over de poster. Dat gaat gedachteloos. Het is me vertrouwd geworden als mijn spiegelbeeld. Sinds een jaar deel ik mijn huis met mijn vriendin en bezoek ik vaak het hare. Op de plekken waar we lang alleen leefden, kijken we nu samen naar de afbeeldingen die we er ophingen.

Ook via elkaars beelden leren we elkaar kennen. En zo blijft mijn vriendin op een zeker moment voor het portret van Schjerfbeck staan en zegt: ‘Wat me bevreemdt, is dat oog.’ ‘Ik vind dat oog mooi’, reageer ik getroffen. Maar dat volstaat niet als je elkaar wilt leren kennen.

Opmerkelijk is het zeker, het verschil tussen beide ogen in dit portret. Het oog rechts is licht, groengrijs, en kijkt helder en onderzoekend. Het oog links is een blauwe vlek, zacht en wazig. Het toont geen iris, geen pupil. Het kijkt wel, maar lijkt niet te zien. In de ogen herken ik de blik van een figuratief kunstenaar. Afwisselend verscherpt of vertroebelt die zijn zicht. Stelt hij scherp dan ziet hij details en haalt ze naar voren. Door bewust niet scherp te stellen of een paar passen naar achter te
lopen, zet hij zichzelf op afstand, waardoor hij overzicht krijgt.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden