Home Worden doe je nooit alleen

Worden doe je nooit alleen

Wat beweegt ons denken? In deze rubriek verschijnen de mooiste odes van het digitale platform Bij Nader Inzien in druk.

Door Jo Bervoets op 25 augustus 2022

Worden doe je nooit alleen
wijsgerig perspectief 03 2022
Wijsgerig Perspectief nr 3/2022 Wijsgerig Perspectief Lees het magazine

Dit artikel krijgt u van ons cadeau

Wilt u onbeperkt toegang tot de artikelen op Filosofie.nl? U bent al abonnee vanaf €4,99 per maand. Sluit hier een abonnement af en u heeft direct toegang.

Filosofen willen nogal eens lange zinnen maken over het zijn en de zijnden. Gilbert ­Simondon is een filosoof die hier de onzin van aantoont. Niet dat zijn zinnen gemiddeld genomen korter zijn. Zijn basisidee is dat de historische fout van de westerse filosofie ligt in haar obsessie met zoeken naar essenties, zoals de essentie van mens-zijn. Met een nauwkeurig oog voor biologisch en natuurkundig detail toont hij dat die obsessie voorbijgaat aan de realiteit van alledag: die van worden wat nog niet is.

Simondons introduceert de term ‘pre-individu’: elk individu is op elk moment het resultaat van een wordingsproces. Wat je op dit moment bent, ben je geworden door open te staan voor je omgeving. Dat lijkt misschien even abstract als het zijn en de zijnden, maar het resultaat ligt niet zo ver van je bed. Stel dat je je afsluit voor je omgeving, dan ben je mentaal dood. Of positiever gezegd: leven is leren. Zolang je maar blijft leren dat je, om te leven, open moet staan om iemand anders te worden.

Ik ben geen Simondon-expert. Maar ik ben wel iemand anders geworden door zijn boek te lezen. Dat komt omdat hij erin slaagt individuen en hun omgeving op een open manier aan elkaar te koppelen. In die zin is Simondon de filosoof van het menselijk potentieel om als individu te groeien zonder dat dat ten koste van je omgeving. Worden doe je nooit alleen.

Literatuur
• Gilbert Simondon (2020), Individuation in Light of Notions of Form and Information. University of Minnesota Press.