Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

FM nr. 3/2018

Volgens deze pessimistische filosoof is de wereld niet gemaakt voor de mens

Lieke Groen

Schopenhauer was een pessimist, maar hij laat ook zien hoe we toch gelukkig kunnen worden. Luister naar muziek: ‘Muziek geeft al onze aandoeningen weer, zonder ons werkelijk te kwellen.’ 

Arthur Schopenhauer was een aartspessimist en misantroop. Hij huurde soms een heel café af om ongestoord in zijn eentje te kunnen dineren en zich door middel van krantenberichten onder te dompelen in de narigheid van de wereld. De mens zag hij als pendule, heen en weer slingerend tussen de smart die voortkomt uit onvervulde verlangens en de verveling die toeslaat wanneer verlangens vervuld zijn. 

Tekst loopt door onder afbeelding

Fotografie BMfotografie

Frans Jacobs, die volgens zijn zoon eveneens een wat pessimistische inslag kan hebben, schreef De essentie van Schopenhauer. Ik bezoek hem bij hem thuis. Als ik de woonkamer binnenstap valt mijn oog op twee teddyberen, die me vriendelijk aankijken vanaf de bank. Vooralsnog duidt niets erop dat ik het huis van een pessimist heb betreden.

‘Schopenhauer had in alles bijna gelijk’, zegt Jacobs. Schopenhauer probeert op allerlei manieren te bewijzen dat pessimisme de enige adequate levensleer is, iets waar Jacobs zich in principe in kan vinden (‘De wereld is niet gemaakt voor de mens, laat ik het zo samenvatten’). Toch verdenkt Jacobs Schopenhauer van enige onoprechtheid wanneer het op zijn pessimisme aankomt: ‘Bij Schopenhauer lijkt het soms meer een pose. Zijn pessimisme is niet zonder meer pessimistisch, niet volledig hopeloos. Hij draagt bepaalde manieren aan waarop je er een beetje aan kunt ontsnappen. Een van die manieren is kunst en in het bijzonder muziek.’

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden