Thomas Piketty “Het onderwerp vermogensverdeling is te belangrijk om over te laten aan economen, sociologen, historici en filosofen. Het is belangrijk voor iedereen”

De Franse econoom Thomas Piketty (1971) is internationaal bekend geworden door zijn boek Le Capital au XXIe siècle (2013). Le Capital is het resultaat van een jarenlang onderzoek naar ongelijkheid in de verdeling van het kapitaal. Piketty toont aan dat het rendement op vermogen hoger is dan op arbeid. De ongelijkheid tussen mensen met kapitaal, en mensen die alleen inkomen uit arbeid halen, neemt dus toe. Deze vaststelling brengt hem dicht bij Marx, hoewel Piketty zelf aangeeft dat hij Het Kapitaal van Marx nauwelijks heeft gelezen. Als wetenschapper beroept hij zich op empirie: Piketty keek naar de verdeling van het inkomen en het kapitaal verkregen uit erfenissen in Amerika en Europa verspreid over de afgelopen vijf eeuwen. In tegenstelling tot Marx had hij toegang tot een enorme hoeveelheid aan data die hard bewijs geven voor de ongelijkheid in de verdeling van kapitaal. Piketty denkt ook niet dat de groeiende kloof tussen kapitaal en arbeid wel moet leiden tot een revolutie, zoals Marx stelt. Evenmin is hij van mening  dat ongelijkheid in kapitaal en bezit zou moeten verdwijnen - hoewel hij in media als Elsevier wordt getypeerd als 'nivelleringsgoeroe'.

Sterker nog, met een verwijzing naar de liberale filosoof John Rawls stelt hij dat ongelijkheid de samenleving ten goede kan komen. Het stimuleert mensen om het beste uit henzelf te halen - maar iedereen moet daartoe ook de mogelijkheid hebben. Juist deze zogeheten meritocratische samenleving - waar maatschappelijke positie en welvaart een kwestie van persoonlijke verdienste is - wordt bedreigd door ophoping van kapitaal. Een relatief kleine groep heeft toegang tot de beste faciliteiten - zoals elite universiteiten - en de rest heeft vanaf de geboorte beduidend minder kansen. Het liberale idee dat niet de afkomst telt, maar alleen de toekomst, is een fictie als kapitaal zó bepalend is voor de kansen die we krijgen. Piketty onderschrijft het standpunt van Rawls dat ongelijkheid te rechtvaardigen valt, mits deze ten goede komt aan de minst bedeelden van een samenleving. Ongelijkheid is niet verkeerd - mits bijvoorbeeld goed onderwijs toegankelijk blijft voor kinderen met weinig kapitaalkrachtige ouders. Om tot een meer eerlijke verdeling van kansen en middelen te komen, stelt Piketty een wereldwijde, progressieve belasting voor op vermogen.

VIDEO'S

'Le Capital' in 3 minuten


TED-talk Piketty

 

LINKS

  • Bekijk hier de extra uitzending van Het Filosofisch Kwintet gewijd aan Le Capital van Piketty.