Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

WP nr. 1/2013

Techniekfilosofie: het medium is de maat

Bibi van den Berg & Esther Keymolen

In een themanummer over digitalisering in de filosofie kan een artikel over techniekfilosofie natuurlijk niet ontbreken. Deze tak van de wijsbegeerte heeft enkele vroege voorvaderen – grote filosofen als Plato, Aristoteles, Kant, Rousseau en Marx hebben allen hun licht laten schijnen op de vraag ‘wat is technologie en welke impact heeft zij op de menselijke conditie?’ (voor een overzicht zie Scharff & Dusek 2003). Maar de techniekfilosofie heeft pas echt een vlucht genomen aan het begin van de twintigste eeuw, een tijd waarin techniek op allerlei terreinen tot ontwikkeling kwam: van transport- tot infrastructurele technologie en van communicatietechnologie tot de opkomst van lopendebandproductie. In de tweede helft van de twintigste eeuw is de techniekfilosofie, met de opkomst van digitale technologieen, uitgegroeid tot een stevig gevestigde discipline met een flinke omvang en statuur.

Dit artikel laat zien hoe de techniekfilosofie in de twintigste eeuw is veranderd in het licht van de technologische ontwikkelingen die plaatsvonden. Wij zullen betogen dat de twintigste eeuw kan worden opgedeeld in drie opeenvolgende fases van technologieontwikkeling: het systeemtijdvak, het apparatentijdvak en het netwerktijdvak. Elk van deze drie fases heeft eigen techniekfilosofische vragen opgeroepen, en leidde tot een verandering in het onderzoeksdomein van dit vakgebied, alsook tot veranderingen in de grondhouding en aannames van de techniekfilosofie. De wijsgerige bestudering van technologie wordt, zo zullen wij betogen, in sterke mate beïnvloed door de ontwikkeling van haar onderwerp. In een variatie op Marshall McLuhans adagium ‘het medium is de boodschap’ kun je dan ook stellen dat in de techniekfilosofie het medium de maat is.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden