Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

WP nr. 2/2015

Steeds ongelijker. Het verleden verslindt de toekomst?

Gido Berns

‘Het verleden verslindt de toekomst.’ Daarmee doelt Piketty op de in het verleden ontstane vermogensposities die de toekomst van onze samenleving bepalen: de rijken worden alsmaar rijker. Ligt de toekomst vast? Allerminst, stelt Gido Berns, die filosofisch-historisch onderzoek doet naar economie. Ongelijkheid is een historisch proces dat afhankelijk is van vele (niet alleen economische) factoren.
 
In het boek Kapitaal in de 21ste eeuw herhaalt Thomas Piketty enkele keren, waarvan één keer bij wijze van conclusie: ‘het verleden verslindt de toekomst’ (446, 686. De cijfers verwijzen naar de bladzijden van dit boek). Hij wil daarmee zeggen dat het vanuit economisch perspectief goed zou kunnen dat in de toekomst de ongelijkheid in de wereld zal toenemen. Het effect daarvan is dat vermogens- en inkomensposities uit het verleden hoe langer hoe meer de toekomst zullen vastleggen. De toekomst zal steeds minder iets nieuws brengen. Er verandert niets, tenzij kwantitatieve vermeerdering van hetzelfde.
 
Wie verleden en toekomst zegt, heeft het over de tijd. Zou het dus zo zijn dat ongelijkheid een bepaalde ontplooiing van de tijd met zich meebrengt, een ontplooiing die de tijd mechaniseert? En zou het zo zijn dat in tegenstelling daarmee vanuit politiek, sociaal en antropologisch perspectief gelijkheid tot stand kan worden gebracht die de samenleving een open maar daarmee ook een onzekere toekomst biedt? In deze bijdrage tracht ik aan de hand van het boek van Piketty een antwoord te geven op deze vragen. We zullen daarvoor eerst bezien welke tijdsopvatting economen veelal hanteren, vervolgens hoe Piketty’s visie op economische ongelijkheid en politieke, sociale en antropologische gelijkheid daarin past.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden