Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

WP nr. 1/2007

Religie aan de grenzen van het denken

Peter Bloemendaal

Iedereen die in Wittgensteins werk op zoek gaat naar een omvattende godsdienstfilosofie komt bedrogen uit. Het thema staat niet in het centrum van zijn filosofische aandacht. Toch had Wittgenstein een onmiskenbare interesse in religie en religieus geloof, en heeft hij zich daarover zowel in zijn vroege als in zijn latere filosofie uitgesproken. In deze bijdrage wordt wat hij over religieus geloof gezegd heeft besproken tegen de achtergrond van de ontwikkeling van zijn filosofie.

Wittgenstein spreekt slechts zo nu en dan, haast willekeurig, over de religieuze praktijk, over het geloof, over God; waar hij dat doet, zijn zijn opmerkingen allesbehalve eenduidig. Nergens onderneemt Wittgenstein een poging om de flarden van zijn gedachten tot een systematisch geheel te ordenen. Daarbij komt nog dat die gedachten nogal aan verandering onderhevig lijken te zijn. Zo zijn er bijvoorbeeld markante verschillen tussen de notities die Wittgenstein tijdens de Eerste Wereldoorlog maakte en de aantekeningen die hij in de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw schreef. Deze verschillen zijn ten dele wellicht biografisch te verklaren.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden