Log in

Wachtwoord vergeten?

Word lid Log in Contact

Filosofie.nl

Wijsgerig Perspectief nr. 3/2021

Ontvankelijkheid

Johan de Jong

In deze rubriek leest, wikt en weegt een vakgenoot recent verschenen Nederlandstalige boeken of belangrijke vertalingen in het brede wijsgerige veld.

Metafysica: van orde naar ontvankelijkheid is het resultaat van metafysicacursussen van prof. dr. Gert-Jan van der Heiden, hoogleraar Fundamentele Filosofie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Het is echter veel meer dan een cursus- of overzichtsboek: naast een algemene inleiding in de problemen en geschiedenis van de Europese metafysica, ontvouwt Van der Heiden ook zijn visie op hoe een hedendaagse metafysica eruitziet.

‘Van orde naar ontvankelijkheid’ suggereert een lineaire ontwikkeling, maar Metafysica is thematisch van opzet. Tussen een korte proloog en een epiloog vinden we vier grote delen: een inleidend deel (‘Wat is metafysica?’) en drie thematische delen (‘Zijn en schijn’; ‘Taal en waarheid’ en ‘Zijn en grond’). In de epiloog maakt Van der Heiden het perspectief expliciet dat hij in de loop van het boek ontwikkelt.

Hij schetst de grote problemen aan de hand van grote namen, en verdeelt de geschiedenis in drie momenten: klassiek, modern, hedendaags. Het inleidende deel introduceert de termen en problemen van de klassieke (Aristoteles) en de moderne metafysica (Descartes en Kant). Na introductie van de verschillende betekenissen van zijn en van metafysica bij Aristoteles, wordt de klassieke metafysica geïnterpreteerd als een zoeken naar beginselen, oorzaken of gronden. Moderne metafysica werkt vanuit een andere ‘invalshoek’: verwondering maakt plaats voor ‘scepsis en twijfel’ en er vindt een ‘epistemologisering’ plaats van de klassieke zijnsleer die culmineert in Kants kritiek op de klassieke metafysica.

Verder lezen?

In een tijd waarin autoriteit, waarheid en het publieke debat onder druk staan kan filosofie met heldere analyses richting geven. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste verhalen over filosofie. Steun ons door lid te worden voor maar € 4,99 per maand. U krijgt daarmee toegang tot alle artikelen uit Filosofie Magazine en Wijsgerig Perspectief plus exclusieve achtergrondartikelen, interviews en portretten. Of bestel de losse editie na.

InloggenLid Worden