Lekker verlegen

verlegenheid, susan cain, identiteit

klik om een oordeel te geven!
Een jongen schoof aan. Hij vertelde dat hij erg verlegen was. Dat hij er last van had. En dat dit zijn identiteit in hoge mate bepaalde.

Op een dag ontdekte hij echter dat verlegenheid ook cool kon zijn. Morrissey, zanger van The Smiths zingt in ‘Ask’: ‘Shyness is nice, shyness can stop you from doing all the things in life you’d like to do’. Wie verlegen is, kan daar ook een intrigerende pose van maken en popster worden.

De jongen vertelde dit tijdens de radionacht Wakker in 1 nacht, waar vier filosofen aan tafel onder leiding van Wim Brands over identiteit filosofeerden. Brands vertelde toen een boeiende anekdote over verlegenheid. Hij had er uiteindelijk niet zo veel mee op. Verlegen mensen trekken veel aandacht. Ze denken namelijk dat alles de hele tijd betrekking op hen heeft. Ze staan de hele tijd in het middelpunt, en maar denken dat ze aan de rand staan.

Onlangs las ik dat de introverte, verlegen mens in opmars is. De Amerikaanse schrijfster Susan Cain pleit in haar boek Quiet (2012) voor ‘The power of the introverts’. Dankzij haar innemende TedTalk werd ze wereldberoemd. Ze is een mooie vrouw, draagt een zwarte bescheiden jurk met platte laarzen daaronder, heeft een verlegen oogopslag, en een grote boekentas in de hand. Ze verdedigt introvertie in tijden waarin ‘outgoing’ en extravert eigenschappen zijn die tellen. De hele samenleving is ingericht op extraverte mensen: neem Facebook, neem werkruimten zonder muren. Als introverte helden noemt zij Gandhi en Eleanor Roosevelt. Die waren verlegen en hielden van rust. Ze wilden niet in de spotlight, maar deden het toch, voor ons.

Wat doet Susain Cain dat knap, dat verlegen praten in het openbaar, kijken naar die TedTalk! Maar ze demonstreert meteen ook de paradox van de gecultiveerde verlegenheid. Ze vertelt aan het einde van haar praatje hoe zwaar ze het vindt, dat publiek spreken over verlegenheid. Ze heeft er inmiddels behoorlijk veel succes mee. Ze behoort tot die heel slimme en fijnzinnige mensen in de wereld die de spotlight niet willen. Maar daar staat ze dan, tegen wil en dank. Voor ons.

Wat me stoort is het indelen van de mensheid in twee essenties - je hebt introverte en extraverte mensen van nature - in plaats van dit als geoefende rollen in het leven te zien. De simpele oppositie tussen introvert en extravert valt daarbij grandioos uit in het voordeel uit van de introverte mens: zonder de verlegen mens geen beschaving. Gandhi!

Ik kijk nog een keer naar Susan Cain en geef Wim Brands gelijk. De superioriteit van gecultiveerde verlegenheid is eigenlijk niet te harden.


Reacties

Doe eens gek, en reageer op je medemens

Wouter Zevenbergen op 25-06-2012 om 15:45

Het klopt inderdaad dat het verhaal van Cain genuanceerder is dan de titel doet vermoeden. Dit is meestal het geval. Het is dan ook erg flauw van Jensen om geen enkele vorm van nuance in haar verhaal aan te brengen. Dit is opvallend aangezien zij vorige week in NRC Handelsblad een hoogleraar bekritiseerd heeft omdat zijn manier van werken niet academisch en objectief genoeg is. Mevrouw Jensen is daar zelf ook schuldig aan.

Joris Noy op 16-05-2012 om 15:45

Misschien is het gewoon een kwestie van even wennen (bijvoorbeeld aan de titel "The power of introverts", waardoor je op het been gezet wordt van "introverts van alle landen, verenigt u in de strijd met de extraverts") en komt het door mevrouw Noy beschreven zeer genuanceerde verhaal van mevrouw Cain een keer met ondertiteling op 1 van de zenders van de Nederlandse televisie, wat niet verkeerd hoeft te zijn.

Theo Benschop op 11-05-2012 om 15:45

Stine Jensen interpeteert Cain helaas verkeert, hierdoor mist zij een zeer relevante oproep aan alle mensen in westerse samenlevingen.

Er zijn twee punten die Jensen storen. De gecultuveerde verlegenheid en het scheiden van mensen op basis van intro en extra vert.
Maar Cain spreekt helemaal niet van verlegenheid. De uitkomst van introvert gedrag noemt zij solitude. Dit gebeurt wanneer iemand zich terug trekt en alleen is met zijn gedachtes. Dit is niet het gevolg van verlegenheid, maar een bewuste keuze om je terug te trekken en je gedachtes op een rijtje te zetten. In de TED talk benoemt zij nota bene expliciet het verschil tussen verlegenheid en solitude. Zij spreekt helemaal niet over verlegenheid. Waar Jensen dit vandaan haalt is onduidelijk.

Het tweede punt dat Jensen aankaart is de scheiding tussen intro en extra verte mensen. Ook hier interpeteert Jensen het verkeert. Zij geeft duidelijk aan dat er geen scheidslijn bestaat tussen intro en extra verte mensen, maar dat alle mensen een introverte en een extraverte kant hebben. Zij vindt dat de huidige Westerse samenleving de extraverte kant van mensen te veel stimuleert, waardoor mensen minder gebruik maken van hun introverte kant. Dit is zonde, want wanneer mensen introvert zijn kan dit veel positieve gevolgen hebben. Ze deelt mensen dus helemaal niet in in twee essenties, zij zegt expliciet dat elk mens introverte en extraverte eigenschappen heeft.

Ik ben het met Cain eens. Tegenwoordig ligt de nadruk erg op het ontwikkelen van de extraverte kant van mensen. Met name door email, bellen, smsen en social media komt het met name onder jongeren weinig voor dat zij zich even afsluiten van alles. Onder jongeren gebeurt het weinig dat zij zich afzonderen zonder smartphone of internet. Terwijl het juist zo nuttig kan zijn om alleen met je gedachtes te zijn.

Joris Noy op 10-05-2012 om 15:45

Beste mevrouw van Saarloos,

Uw conclusie is mijns inziens geheel juist, wat naar mijn idee tevens de conclusie van de auteur is: zodra iemand zich gaat profileren als ‘zie mij eens verlegen en bescheiden zijn’ is de verlegenheid en bescheidenheid er niet meer.

Ik profileerde mezelf als verlegen en bescheiden, in het midden latend of dit als positief of negatief moet worden opgevat, omdat ik dan kennelijk tot de doelgroep van de verlegen mevrouw in kwestie in de leuke video zou behoren, terwijl er bij mij tijdens het afspelen van de video geen lampje ging branden van daar kan ik helemaal gelukkig van worden; ik heb persoonlijk sowieso niet zoveel met al dan niet leuke video’s, in een tijd dat afscheid is genomen van alle dwingende ismen en het overzichtelijke kijken naar 1 (één) televisiezender waar je de dag erna met de mensen die ook gekeken hadden over van gedachten kon wisselen, zijn er naar mijn idee teveel al dan niet nieuwe of leuke video’s waar je in vrijheid al dan niet naar kan kijken.

Een ding wat zeker is dat het internet aan alle typen mensen, of men nu op een simpele manier even ingedeeld kan worden in de categorie extravert of introvert, na één druk op de knop een vrijplaats biedt om de grenzen van van alles en nog wat met de rest van de wereld in verkennende zin te delen, zolang deze verkenningen na een druk op de knop virtueel gebeuren, hoeft dit mijns inziens geen probleem te zijn.

Ik kan me goed vinden in “Bij mijn weten heeft introversie en extraversie niet te maken met of je al dan niet verlegen of bescheiden bent, maar met waar je je energie vandaan haalt.” van Petra. Het kan alleen maar goed zijn als mensen een video leuk vinden, bij de video even langer dan de video duurt stilstaan en mogelijk door de video geïnspireerd worden. Tevens ben ik het eens met “ U kunt niet in de hoofden van andere mensen kijken. Misschien erger dan de tweedeling is de aanname dat op basis van iemands buitenkant/gedrag te zeggen is hoe die persoon in elkaar zit.”, misschien is het op het gebied van mensen indelen wel zo, wie zal het zeggen, dat iedereen door de bank genomen grosso modo op verschillende momenten zowel iets extra- als introverts heeft.

Theo Benschop op 08-05-2012 om 15:45

Bij mijn weten heeft introversie en extraversie niet te maken met of je al dan niet verlegen of bescheiden bent, maar met waar je je energie vandaan haalt. Introverte mensen worden moe van gezelschap, extraverte mensen laden daar juist op. Dit heeft juist niets te maken met geoefende rollen, maar met je gevoel. Introverte mensen kunnen, ondanks het feit dat het ze veel moeite kost, wel degelijk voor een volle zaal staan. Alleen moeten ze dan vaak wel in rust en stilte bijkomen.
U kunt niet in de hoofden van andere mensen kijken. Misschien erger dan de tweedeling is de aanname dat op basis van iemands buitenkant/gedrag te zeggen is hoe die persoon in elkaar zit.

Overigens is er ook een verschil tussen of iets in opmars is, en of mensen er voor pleiten. Als iets al in opmars is, hoeft er niet voor gepleit te worden. De extraverte mens is nog steeds de norm, wordt steeds zwaarder de norm, want ook om werk te vinden en te houden moet je tegenwoordig sociaal vaardiger zijn dan 10 jaar geleden. Daarom zitten steeds meer autisten werkeloos thuis, ondanks hun kwaliteiten.
Dat het u opvalt dat er mensen zijn die hier wat meer begrip voor hebben, is wat anders dan dat die introverte mensen zichzelf als hip aan het neerzetten zijn. Die introverte jongens die onduidelijk in een microfoon mummelen/gedichtjes schrijven heb je al decennia.

Petra op 08-05-2012 om 15:45

Beste meneer Benschop,

Misschien verdwijnt de definitie 'verlegen en bescheiden' wel op internet. Ook voor de bescheiden mensen onder ons is de digitale wereld een vrijplaats. De mogelijkheid om met één druk op de knop uw commentaar met heel de wereld te delen, wordt immers niet of nauwelijks belemmerd door verlegen- of bescheidenheid. Laat staan door vrees of schaamte (wat nog weleens wordt omgedoopt tot verlegen- en bescheidenheid).

U kunt zich 'verlegen en bescheiden' noemen, maar wanneer u hele verhandelingen onder bijna iedere column of blog op deze website zet, hoe bescheiden bent u dan? Dit is overigens niet als sneer bedoeld - er is niets mis mee om te reageren en mee te denken - maar ik ben wel benieuwd wat een verlegen en bescheiden mens dan nog kenmerkt (in ieder geval in het digitale domein).
'Verlegen en bescheiden' kan ook een excuus worden. Zoals 'ik deed het met de beste bedoelingen' een niet te controleren excuus kan zijn. Verlegen en bescheiden zijn niet op te eisen. Ik kan ze niet gaan zoeken in uw binnenste. Ik kan ze alleen opmerken in de werkelijk. Zie daar de paradox van bescheidenheid: zodra het opvalt, is het niet meer.

Simone van Saarloos op 08-05-2012 om 15:45

Ik bedoel "(...) was het niet Andy Warhol die iets gezegd heeft over momenten van fame van 15 minuten die voor iedereen zijn weggelegd (...)"

Theo Benschop op 08-05-2012 om 15:45

Ik vind het een interessante column, hoewel ik als verlegen en bescheiden mens het niet eens ben met de conclusie: ik bewonder het uithoudingsvermogen van de auteur om de Youtube film voor een tweede keer te zien, aangezien het mij in een wereld waarin je minstens 40.000 levens moet hebben om alle nieuwste leuke films op Youtube te zien

- was het niet Andy Warhol die iets gezegd heeft over momenten van fame van 15 minuten die iedereen zijn weggelegd, zodat anno het jaar 2012 in ieder geval duidelijk is geworden dat zowel de al dan niet gecultiveerde extra- als intraverte mens die tegen wil en dank al dan niet met een atoombom achter of in de hand minstens 15 minuten beroemd wil zijn in opmars is, hoewel, blijkens

http://en.wikiquote.org/wiki/Andy_Warhol

blijkt dit gelukkig of helaas toch niet het geval te zijn -

helaas de eerste keer niet gelukt is, het is even niet anders.

Theo Benschop op 08-05-2012 om 15:45

'gecultiveerde' verlegenheid? Extravert-zijn is juist hetgeen wat gestimuleerd wordt. Ik snap uw irritatie niet zo. Zij pleit slechts voor meer begrip voor introverte mensen. U, als extravert persoon, kan daar toch alleen maar baat bij hebben? Ik proef afgunst en jaloezie. 'De superioriteit van de gecultiveerde verlegenheid' ? Extraverte personen zijn dezer dagen juist superieur!

Wouter Zevenbergen op 08-05-2012 om 15:45