Gelukkige minuten

De beloofde vrouw

Plato, liefde op het eerste gezicht, Jean Rouaud

klik om een oordeel te geven!
Voor mijn generatie is een liefdesrelatie die een leven lang duurt een zeldzaamheid. We hebben achtereenvolgens (heel soms gelijktijdig) meerdere relaties die weken, maanden of tientallen jaren standhouden. Als we halverwege onze levensweg terugkijken op degenen met wie we een tijdje zijn opgetrokken, zien we een verontrustende pluriformiteit. Een heteroseksuele man ziet dan vrouwen die in uiterlijk en karakter zo verschillend zijn, dat je op grond van de verzameling niets zou kunnen zeggen over smaak of persoonlijkheid van de verzamelaar. Kennelijk vindt de verbeeldingskracht die we verliefdheid noemen zeer uiteenlopende aanknopingspunten. De vraag of hij/zij de ware is, zou je dus als overdreven romantisch kunnen beschouwen. 

Tegelijkertijd is er een andere waarheid. Twee mensen zien elkaar voor het eerst en voelen zich zo onweerstaanbaar aangetrokken dat naar hun idee de voorzienigheid (of het noodlot) in het spel is. Ze weten dat deze man niet zoals alle mannen is, deze vrouw niet zoals alle vrouwen. Dan blijkt de inwisselbaarheid van partners grote onzin, iets wat mensen zichzelf wijs maken om hun eigen middelmatige liefdesleven te verzachten. In een beroemde passage van Plato’s Symposium geeft Aristophanes een mythologische verklaring voor dit gevoel de ware te hebben gevonden: lang geleden waren we bolvormige wezens met twee gezichten, vier armen en vier benen. Zeus hakte ons in tweeën, en sindsdien zijn we op zoek naar onze wederhelft, waarmee we opnieuw in volmaakte eenheid willen versmelten. 

In de roman De beloofde vrouw van Jean Rouaud vindt zo’n ontmoeting tussen twee voorbestemde geliefden plaats. Mariana, kunstenares, doet aangifte van een inbraak in haar kasteeltje. Op dat moment komt een man in een duikerspak het politiekantoor binnen: kernfysicus Daniel, wiens auto is gestolen toen hij aan het duiken was. In die auto bevond zich alles wat hij nog bezat, want kort daarvoor heeft zijn vrouw hem verlaten met medeneming van de gehele inboedel van hun Parijse appartement. Er resteert zelfs geen hangertje in de kast. Wat voelt Daniel nu hij volstrekt niets meer bezit? Vooral opluchting. En dan ziet hij Mariana. Het is liefde op het eerste gezicht en het loopt nog goed af ook.

Rouaud geldt als een groot Frans schrijver. Inderdaad bevat De beloofde vrouw prachtige fragmenten, die hij heeft verstopt tussen gekunstelde, vermoeiende uitweidingen. Misschien zijn manier om - onbewust - uit te drukken dat we altijd alert moeten blijven op die zeldzame, beslissende ontmoeting. 
 
Jean Rouaud, De beloofde vrouw. Vertaald door Marianne Kaas. Van Oorschot, 349 blz., euro 19,90
 
 
 
 

Reacties

De eerste alinea weerspiegelt volgens mij precies de visie van de (roman)schrijver Marco Kamphuis over de liefde en eigenlijk de hele maatschappij. De hoofdpersonen van zijn romans maken namelijk ook nauwelijks zelfstandige keuzes: alles overkomt ze. (Lees bijvoorbeeld De Prijs)

Paul op 31-12-2011 om 00:09