Berichten uit de grot

Gespecialiseerd genot

Mamma mia, numbers, genrefilms, horror, Hellraiser

klik om een oordeel te geven!
Deze herfst bracht ik een week alleen door in een huisje aan zee. Tijdens een stille avond zapte ik langs de kanalen en stuitte op de verfilming van de musical Mamma Mia! Omdat ik in de jaren zeventig groot geworden met de liedjes van Abba was dit voor mij jeugdsentiment. Ik bleek de film echter stomvervelend te vinden. Op de meest onlogische momenten begonnen de acteurs Abba-liedjes te zingen die eigenlijk maar heel zijdelings te maken hadden met de plot van de film. Die trouwens te onbenullig voor woorden was. Vind ik.

Mamma mia! is duidelijk niet aan mij besteed. Ik had dat misschien kunnen weten, want ik mis ook de clou van musicals. Die clou zit natuurlijk niet in het verhaal – het verhaal is slechts een aanleiding voor waar het in musicals echt om draait: een zang- en dansspektakel. Een musicalfilm wil geen verhaal vertellen, maar wil een nummertje maken.

De term ‘number’ ben ik binnen de filmstudies voor het eerst – en eigenlijk ook voor het laatst – tegengekomen in Cynthia Freelands The Naked and the Undead: evil and the appeal of horror (2000). Een ‘number’, zo legt Freeland uit, is wat het publiek verlangt van een genrefilm. In een musicalfilm is dat de zang met het dansje. In een western is het de shoot-out, de fontein van kogels. In horrorfilms is dat de confrontatie met het monster. En in pornofilms is dat seks.

Van porno wordt vaak beweerd dat het verhaal een slap excuus is om de ‘nummertjes’ te laten zien. Ik vind het een eye-opener dat je ook zo naar andere filmgenres kunt kijken. Film kan kennelijk een vehikel zijn voor gebeurtenissen die geen ander doel hebben dan het opwekken van een bepaald soort gespecialiseerd genot.

Vandaar natuurlijk dat een echte genreliefhebber bij voorkeur naar een sequel gaat. Het vervolg op de vorige film heeft nog minder verhaal nodig en biedt dus nog meer ruimte aan ‘zinloze’, plotloze orgieën van welk slag dan ook. Zo schotelt Hellraiser III de liefhebber een twintig minuten lange sequentie voor van gekrijs, explosies, aanvallen, sappen die wegstromen uit lichamen. Het gespecialiseerde publiek heeft geen goede aanleiding voor deze uitbarstingen nodig. Het komt voor dit soort ‘numbers’.

Zelf houd ik geloof ik niet zo van films die het vooral van hun numbers moeten hebben. Maar als filosoof vind ik die numbers heel spannend. En wel omdat het ze lukt om die dominante plot doorbreken. Want wees eerlijk, is het niet een grote leugen dat het leven een soort verhaal is? We maken een verhaal van ons leven, dat is waar. Maar in feite lijkt ons leven meer op een aaneenschakeling van ongelijksoortige ‘numbers’ waar we vervolgens krampachtig een verhaal bij zoeken. Waarom eigenlijk?

Reacties

Ik bedoel “Ik vind het een interessante column met een interessante vraag, waarvan ik zeker weet dat beroepsfilosofen en andere mensen met een antwoord een interessante bibliotheek vol met een aaneenschakeling van uitsluitend verschillende hoogtepunten van al dan niet krampachtig filosofisch gebekvecht hierover kunnen vullen.”

Theo Benschop op 24-04-2012 om 16:12

Ik vind het een interessante column met een interessante vraag, waarvan ik zeker weet dat filosofen en andere mensen met een antwoord een bibliotheek kunnen vullen.

Hoewel ik het antwoord niet weet, heb ik het altijd gewaardeerd dat de voormalige president Ronald Reagon, waar hij ook op de wereld was, zoals ik het althans heb begrepen, vanaf ca. 18.00 uur relaxt met zijn vrouw Nancy naar een aaneenschakeling van mooie video's, bijvoorbeeld the Sound of Music, ging kijken, wat niet verkeerd hoeft te zijn.

Theo Benschop op 22-04-2012 om 16:12

Onbenullige en oppervlakkige column.

N. van Dijke op 21-04-2012 om 16:12

Marjan heeft gelijk. We willen zo graag dat alles betekenisvol is en een doel heeft. Om het lijden te verzachten. Puur genot en bijv. drank doet ons een schuldgevoel aanpraten.

Hetchak op 29-04-2011 om 16:12

saai

jan op 17-04-2011 om 16:12