Second thoughts
Second thoughts

Maand van de Spiritualiteit

Joke Hermsen, tijd, spiritualiteit, ziel, druk, haast

klik om een oordeel te geven!
‘Ons contact met de ziel is schaars geworden. Hoeveel mensen hebben nog regelmatig een bezielde ervaring? We hebben het ook allemaal zo druk.’ Zeer herkenbaar beschrijft Joke J. Hermsen hoe wij voortdurend van deadline naar deadline hollen, van huis naar werk en via de school en winkel weer terug, en op die manier nauwelijks toekomen aan creativiteit en kritisch denken. In Windstilte van de ziel, het essay voor de Maand van de Spiritualiteit, stelt Hermsen dat er een verband bestaat tussen ziel en tijd: wie steeds van het een naar het ander rent en geen tijd neemt voor aandacht en concentratie, dreigt zichzelf te verliezen.
Kenmerkend aan onze omgang met tijd is dat alles efficiënt moet. Tijd is schaars, wachten is dodelijk, vertraging is verlies en alles moet snel, snel, snel. In de woorden van Nietzsche: ‘Tegenwoordig schaamt men zich voor zijn rust; lange overpeinzingen bezorgen iemand bijna gewetenswroeging. Men denkt met het horloge in de hand, zoals men het middagmaal gebruikt met het oog op de beursnoteringen.’
‘Tijd maken’ is dan ook het thema van de Maand van de Spiritualiteit. Maar ‘tijd maken’ is precies een uiting van hetzelfde probleem: proberen de tijd te beheersen. Juist door vrije tijd te maken ga je nog meer op in het controleren en plannen dat zo typerend is voor onze efficiënte cultuur. Je moet geen tijd maken, zou een filosoof als Martin Heidegger zeggen, je moet de tijd ondergaan. Meegaan in de tijd.
Een van de beste manieren om de tijd te ervaren is wandelen. Geen wonder dat veel filosofen verwoede wandelaars waren: Socrates, Aristoteles, Petrarca, Hobbes, Kant, Nietzsche, Wittgenstein, Heidegger. Allemaal trokken ze eropuit. Kierkegaard schreef zelfs: ‘Ik loop mezelf elke dag tot een staat van welbevinden, weg van elke ziekte; ik ben al lopend tot mijn beste gedachten gekomen... Dus als men gewoon blijft lopen, komt alles vanzelf in orde.’
Er was dus geen betere manier om Joke Hermsen te interviewen dan lopend, en dat hebben we gedaan. U leest het interview in het laatste nummer.

Reacties

Maand van de Spiritualiteit
In de wereld van spiritualiteit is er geen direkte verbinding met de tijd. Ons contact met de ziel in zeer schaars. Mee eens. 'de tijd slechts bedacht door de mens'. Misschien wat bot. En zelfs onjuist; bovendien is dit ook mijn eerste persoonlijke reactie op een internet web site voor filosofie. Eigenlijk mijn 2de maar ik ben niet door antispam check gekomen wegens gebrek aan ervaring.

Groet Koning,

Koning op 02-01-2011 om 04:49

Bezielde momenten van creativiteit kunnen ook op je werk voorkomen. Misschien dat 't komt omdat ik bij een communicatie- en reclamebureau werk, maar wij hebben echt wekelijks van dat soort momenten (ook met onze klanten).

Heel druk zijn, hoeft niet los te staan van genieten. Dan wel wandelend of op de fiets naar de zaak, natuurlijk! :-)

Flink in de weer zijn met dingen die je heel leuk vindt om te doen, geeft nieuwe energie. Maar de verwende moderne mens wil teveel, wil álles. Allemaal in 1 leven. Dan móet je ineens van alles en gaat het leuke ervan af.

Sonja van Vuren op 08-12-2010 om 04:49

Beste Daan,

een mooie overweging, dat je al lopend tot je beste gedachten komt. Ik denk dat het klopt. Net als 'luieren'. :-). Dank voor het delen!

Met vriendelijke groet,

Sonja van Poortvliet

Sonja op 01-12-2010 om 04:49