Huisvuilfilosofie

huisvuil, dalrymple, opvoeding, asociaal

klik om een oordeel te geven!
Het weekeinde voordat de hulp komt slaat de verslonzing toe. Gasstel en aanrecht worden niet meer schoongemaakt, kranten en tijdschriften blijven op de grond slingeren en kopjes staan niet in de afwasmachine maar her en der in huis. Huisvuilbarbarij op kleine schaal.

De conservatieve denker Theodore Dalrymple zou wel een verklaring hebben voor mijn gedrag. In zijn recent verschenen boek Andermans rotzooi beschrijft hij de verslonzing van de Homo sapiens en de Homo Britannicus in het bijzonder. Nergens ter wereld zwerft er zoveel vuil op straat, en het wordt steeds erger. En wiens schuld is dat? De inherente slechtheid van de mens is de oorzaak van de algemene verwildering. De mens is van nature niet geneigd tot zelfbeheersing en fatsoenlijk gedrag. Dalrymple haakt aan bij Thatchers beroemde kreet: ‘There is no such thing as a society’.

En dat brengt voor de conservatief meteen een ingewikkelde kwestie mee: want dwang en afgedwongen solidariteit zijn uit den boze (zeker die door de vermaledijde socialisten!) – maar als je goed gedrag niet afdwingt of een schone samenleving tot een overheidstaak maakt, verrommelt de samenleving alleen maar verder, want zo zijn mensen nu eenmaal.

Uiteindelijk zegt Dalrymple dat gedrag in grote lijnen een kwestie is van opvoeding en gewoonte. Waarom gooien aso’s hun blikje op straat? Omdat ze het hun moeder zien doen. Waarom doen wij het niet? Omdat onze moeders ons geleerd hebben dat je dat niet doet.

Als dat zo is, waarom vergeet ik dan alles wat mijn eigen moeder me heeft geleerd het weekend voordat de schoonmaakster komt? Omdat ik ervoor ga betalen en het ‘zonde’ is om het dan zelf te doen? Maar geld alleen is geen excuus. Want wat zou Dalrymple bijvoorbeeld van de beruchte Bullingdon Club vinden? Het meest exclusieve studentenclubje van Oxford stond bekend om de exorbitante bedragen waarvoor zij wijn en champagne nuttigden in restaurants om vervolgens de boel vervolgens kort en klein te slaan – en met stiff upper lip welbespraakt alle schade ruimschoots af te rekenen. Britser en conservatiever tref je het niet, en ook zij maken deel uit van die ‘a-sociale’ samenleving die rommel maakt, maar de hele Bullingdon Club komt in Dalrymples boek niet voor.

Kortom, het ene na het andere filosofische huisvuilvraagstuk stapelt zich op. Op Dalrymple valt veel aan te merken, maar zijn kleine filosofie van vuilnis heeft mij aan het denken gezet over mijn eigen gedrag. En voor wie geen huishoudster heeft, heeft Dalrymple bijvoorbeeld ook een provocatief hoofdstuk over kauwgum. Zeg eens eerlijk, hoe vaak gooi je kauwgum weg, op straat, of plak je kauwgum ergens achteloos? De verrommeling van de maatschappij, dat is niet je moeder (wat conversatief van Dalrymple om de moeders te laten opdraaien voor alle rommel!), maar dat ben jij. Of het nu door geld, door een slechte opvoeding of door gebrekkige gemeentevoorzieningen komt.

Andermans rotzooi
Theodore Dalrymple 
Nieuw Amsterdam
112 p. / € 14,95

Op de hoogte blijven van filosofie? Neem nu 3 nummers Filosofie Magazine voor slechts € 15,- (toezending stopt automatisch)

Reacties

En trouwens Stine, het heeft ook met respect te maken volgens mij. En ook heeft het iets kinderlijks: de boel achter je kont laten liggen en .....je moeder die dat dan opruimde?!

Christina op 07-09-2012 om 03:46

Goed stukje. Maar ik vind rommel maken voor de hulp komt vreemd. Ik ruim ook op voordat ze komt, zodat ze gemakkelijk overal bij kan. Ik kan me ook maar2 uur in de 14 dagen veroorloven, dus opruimen vind ik zonde van de tijd!

Christina op 07-09-2012 om 03:46

Curieus, voordat bij ons de werkster komt gaan wij juist opruimen, hoe moet ik dat dan duiden?

Johan op 06-09-2012 om 03:46

Mooi stuk Stine. Beschaving vraagt een ongekende wilskracht om het goede te willen doen, omdat je er van overtuigd bent dat we alleen dan op een goede manier met elkaar kunnen samenleven. Een gebrek aan dit geloof, aan deze visie, ligt ten grondslag aan veel van ons handelen.

Margreet Boersma op 06-09-2012 om 03:46