Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement

Ban Zhao

Ban Zhao

Geboren

ca. 45

Overleden

ca. 116

Hoofdwerken

Han shu [Boek van de Han], Nu Jie [Geboden voor mijn dochters]

Is de echtgenote niet wijs, dan is zij niet in staat om haar man te dienen.


In China is Ban Zhao de oudste bij naam bekende intellectueel geschoolde vrouw. Ze was historicus, filosoof en schrijver met politieke macht aan het keizerlijke hof.  

Ban Zhao werd geboren in een familie die al generaties lang een rol speelde binnen het keizerlijke hof. Ze kreeg een opleiding van haar ouders. Haar broer werkte aan de Han shu ofwel het Boek van de Han, een volledige geschiedenis van de Westelijke Han-dynastie (ca. 206 v. Chr. – 8 n. Chr.). Toen hij overleed, werd Zhao door de keizer benoemd als officiële geschiedschrijver en voltooide zij het manuscript. Zhao kreeg daarna steeds meer verantwoordelijkheden aan het hof, zo instrueerde ze geleerden bij het lezen van de teksten uit de Han shu en gaf ze onderwijs aan de vrouwen in onder andere filosofie, geschiedenis, wiskunde en astronomie. Zhao werd raadgever van een jong meisje Deng en behield die rol toen Deng keizerin werd.
 
Zhao werd jong weduwe en hertrouwde niet. Ze had een zoon en meerdere dochters. Voor hen schreef zij Geboden voor mijn dochters, het eerste ethische traktaat voor vrouwen. Verwijzend naar de klassieke, confuciaanse filosofie gaf Zhao praktische adviezen voor het dagelijks leven. Hoe kan harmonie en balans bereikt worden? Als vrouw betekende dat in de confuciaanse traditie dat je een bescheiden en onderdanige positie moest aannemen.
 
Zhao benadrukte in haar geschrift dat zowel mannen als vrouwen verantwoordelijk zijn voor het bereiken van die harmonie en balans. Zij ging mee met het confuciaanse uitgangspunt dat de vrouw haar man moet dienen. Maar als een meisje niet geschoold is zoals een jongen, hoe kan ze dan naar behoren die functie uitoefenen? Hoe kan ze leren zich deugdzaam te gedragen? Zhao kwam tot de – voor die tijd – radicale visie op het gebied van onderwijs: dat is niet alleen belangrijk voor jongens, maar net zo belangrijk voor meisjes: ‘Heeft men echt wel iets begrepen van de plichten van beide partijen wanneer men slechts de zonen onderwijst, maar niet de dochters?’
 
Ban Zhao schreef gedichten, essays, lofzangen en biografieën. In Dicht van de tocht naar het oosten gaf ze een morele handleiding aan haar zoon. In dit gedicht formuleerde ze levenswijsheden als ‘Recht bewandelt men de Weg/ en men wacht wel tot het komt. Eén levensduur, of lang of kort,/ delen de dwazen met de wijzen/ Accepteer het lot gelaten, zij het voorspoed, zij het onheil.’ Een groot deel van haar literaire oeuvre is verloren gegaan.
 

Opmerkelijk

Na het pleidooi van Ban Zhao voor onderwijs voor meisjes zou het nog achttien eeuwen duren voordat gewone vrouwen in China onderwijs kregen.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.