Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement

Susan Sontag

Susan Sontag

Geboren

16 januari 1933 New York City, Verenigde Staten

Overleden

28 december 2004 New York City, Verenigde Staten

Hoofdwerken

Against Interpretation (1966); On Photography (1977); Illness as Metaphor (1978); Regarding the Pain of Others (2003)

Opleiding

Filosofie, literatuur, theologie

'Waar het momenteel op aankomt is onze zintuigen te heroveren. We moeten leren meer te zien, meer te horen en meer te voelen.'

'In elke cameratoepassing ligt een bepaalde agressie besloten.'

Susan Sontag was filosoof, schrijver en mensenrechtenactivist. Haar invloedrijke essays handelen over uiteenlopende onderwerpen: esthetica, fotografie, film, beeldende kunst, literatuur, pornografie, politiek, oorlog, ziekte en geneeskunde.
 
Against interpretation (1966) is haar eerste essaybundel. Sontag pleit voor minder interpretatie en meer ‘sensibiliteit’ in de kunstbeschouwing. Sinds Plato en Aristoteles wordt kunst gezien als ‘mimesis’, een afbeelding van de werkelijkheid. Deze theorie leidt ertoe dat kunst gerechtvaardigd moet worden, stelt Sontag. Er wordt aangenomen dat kunst iets zegt, en dat alleen via interpretatie die verborgen betekenis naar boven gehaald kan worden. Voor de betekenis van een kunstwerk hebben we echter geen uitleg nodig; de betekenis ligt in de ervaring van het kunstwerk zelf. Sontag concludeert: 'In plaats van een hermeneutiek hebben we een erotiek van de kunst nodig.' Against Interpretation bevat eveneens haar beroemde essay ‘Notes on Camp’ waarin Sontag in 58 stellingen het nieuwe fenomeen van ‘camp’ beschrijft: iets kan goed zijn, ‘omdat het fout is’. Ook schrijft Sontag over filosofen als Simone Weil (die ze bewondert vanwege haar serieusheid), Albert Camus en Sartre.
 
On Photography is haar toonaangevende analyse van het effect van het maken en bekijken van foto’s. Camera’s leggen in zekere zin de werkelijkheid vast; toch zijn foto’s altijd interpretaties van die werkelijkheid. Daarbij heeft fotograferen ‘iets roofzuchtigs’: ‘mensen fotograferen staat gelijk met hen schenden, hen zien zoals ze zichzelf nooit zien, iets van hen weten dat zij zelf nooit zullen weten.’ De fotografie is volgens Sontag een ‘melancholieke’ kunstvorm: foto’s herinneren je aan de sterfelijkheid en vergankelijkheid van mensen en dingen. In Regarding the Pain of Others staan foto’s van geweld en oorlogsleed centraal.
 
Een terugkerend thema bij Sontag is het effect van metaforen. In Illness as Metaphor bekritiseert ze het gebruik van metaforen als het over ziekte gaat: ‘Niets is straffender dan aan een ziekte een betekenis te willen geven – omdat deze betekenis onherroepelijk een moralistische is.’ Beeldspraak werkt stigmatiserend. Als je bij kanker spreekt over een oorlog of een strijd die je moet winnen, dwing je mensen in een bepaalde houding.
 
Sontag schreef vier romans en een bundel verhalen. Ze maakte toneelstukken en films. Sontag was politiek geëngageerd en zette zich in voor mensenrechten. In 1993 regisseerde ze in het belegerde Sarajevo Becketts toneelstuk Wachten op Godot.

VIDEO'S
Trailer documentaire Regarding Susan Sontag (2014)


Interview met Sontag (1992)

Lezing van Sontag (2001)

LINKS

Opmerkelijk

'Voor mij zou het iets vreselijks zijn om te voelen dat ik het eens ben met de dingen die ik al heb gezegd en geschreven,' zei Sontag in een interview. Dat zou voor haar betekenen dat ze gestopt was met denken. Ze drukte de journalist op het hart niet te lang te wachten met de vervolgafspraak: ze zou te veel veranderd kunnen zijn.

Vrouwelijke denkers

Waarom lezen we zo weinig over vrouwelijke filosofen? Wij vonden het tijd voor verandering, want ook op filosofie.nl waren de vrouwelijke denkers niet zichtbaar genoeg. Daarom in dit dossier: inleidingen tot de belangrijkste vrouwen uit de...

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.