Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement

Blaise Pascal

Blaise Pascal

Geboren

19 juni 1623 Clermont-Ferrand

Overleden

19 augustus 1662 Parijs

Hoofdwerken

De provinciale brieven (1656-1657), Gedachten (1670)

Opleiding

Thuisgeschoold door zijn vader Étienne Pascal

‘De grootsheid van mensen bestaat uit hun vermogen om hun misère te kennen.’

‘De mens is altijd geneigd alles te ontkennen wat voor hem onbegrijpelijk is.’

Blaise Pascal werd onderwezen door zijn vader, die al snel zag dat Pascal een wonderkind was. Hij introduceerde hem op zijn dertiende bij bevriende wiskundigen en natuurkundigen, wat bij Pascal een interesse in de natuurwetenschappen opwekte. Tot zijn dertigste levensjaar hield Pascal zich hier mee bezig. Hij legde de grondslag voor het rekenen met waarschijnlijkheden, legde de basis voor de integraalleer en ontdekte de naar hem genoemde Wet van Pascal: ‘de druk die op een vloeistof wordt uitgeoefend, plant zich in alle richtingen met dezelfde grootte voort’. Door een bijzondere droom die hij kreeg toen hij 31 was veranderden Pascals intellectuele interesses. Hij zette zijn wetenschappelijke bezigheden stop en ging zich bezighouden met theologie en filosofie. Zijn bekendste werk is Gedachten, dat acht jaar na zijn dood uitgegeven werd.  

Pascal was dus wetenschapper, maar in de laatste jaren van zijn leven was hij ook diepgelovig. Hij vond dat geloof en wetenschap niet in strijd met elkaar hoeven te zijn, als ze zich maar met hun eigen specialisme bezighouden. De kerk moet zich niet bemoeien met natuurkunde of wiskunde. Maar de wetenschap heeft volgens hem ook niets te maken met geloofszaken; met de rationele godsbewijzen van tijdgenoot Descartes had hij niks op. Het geloof is volgens Pascal een sprong in het diepe die niet geheel rationeel onderbouwd kan worden: ‘Het is het hart dat God waarneemt, niet het verstand.’

Pascal geeft ook een scherpe analyse van de menselijke conditie. Zo was hij een van de eerste denkers over verveling en verstrooiing. Zijn bekendste uitspraak hierover is: ‘al het ongeluk van mensen komt voort uit één ding: ze kunnen niet rustig stil blijven zitten in een kamer’. We blijven maar bezig, zodat we niet nadenken over hoe zinloos ons bestaan is. Gelukkig én rustig zijn is volgens hem niet voor lang mogelijk, omdat je je dan al snel zou realiseren hoe zinloos het is dat je gelukkig bent, wat je weer ongelukkig zou maken. Daarom zijn we constant op zoek naar verstrooiing, en verzinnen we steeds weer nieuwe manieren om onszelf af te leiden.

VIDEO'S

Een inleiding op het leven en denken van Pascal door de  School of Life (EN):

LINKS

Blaise Pascal in de Stanford Encyclopedia of Philosophy (EN)

Opmerkelijk

Pascal kan met recht een wonderkind genoemd worden: op zijn dertiende was Pascal zo vaardig in de wiskunde dat zijn vader hem introduceerde bij zijn kring van geleerden in Parijs, op zijn zestiende vond hij de projectieve meetkunde uit en op zijn negentiende bouwde hij de eerste mechanische rekenmachine.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.