Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Gedachte-experimenten

Een verzameling van de beroemdste gedachte-experimenten in de filosofie. Bijvoorbeeld: hoe weet je zeker dat je geen brein in een vat bent?

Filosofie Abonnement
artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Je zou denken dat het vrij gemakkelijk is om te bepalen wanneer je iets weet, maar dat is moeilijker dan het op het eerste gezicht lijkt. We kunnen zeggen dat iemand iets weet – niet louter denkt of gelooft – als er aan een aantal voorwaarden is voldaan: iemand... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

We zijn erop ingesteld dat momenten komen en gaan: ze vinden plaats en behoren vervolgens voorgoed tot het verleden. Maar wat zouden momenten voor ons betekenen als zou blijken dat we ieder moment in ons leven eeuwig zouden herbeleven?   Stel u voor: een demon... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Jim kon vannacht niet goed slapen. Hij vraag zich af: ‘zal alles wel goed gaan? Het is het jaar 2700. In de toekomst heeft de mensheid Mars gekoloniseerd en we transporteren onszelf van en naar Mars met de teletransporter. Voor zijn werk gaat Jim voor de eerste keer... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Soms is het niet eenvoudig om een onderscheid te maken tussen moord en zelfverdediging. Dat laat ‘de plank van Carneades’ zien, een gedachte-experiment van Carneades van Cyrene, een Griekse scepticus uit de Oudheid (213-128 v.Chr.).  Een toelichting aan de hand... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Het ligt erg voor de hand om de wereld zoals wij die kennen voor de ware wereld aan te nemen. Maar wat nou als u erachter komt dat de realiteit die u altijd hebt gekend slechts schijn is?   Stel u voor: u leeft al uw hele leven vastgeketend in een grot, samen met... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Wij zijn al gauw geneigd om te zeggen over machines en apparaten dat ze dingen ‘snappen’, ‘begrijpen’, dat ze van alles kunnen ‘denken’. Maar is dat wel terecht? Stel u voor: er is in China een kamer die antwoord kan geven op een hoop vragen. Wie de kennis... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Gaat alles verkeerd en heeft u het gevoel dat het altijd tegenzit? Niet getreurd! Er is een oplossing: de geluksmachine. Hiervoor hoeft u slechts een kleine concessie te doen: de rest van uw leven speelt zich af op een stoel in een machine.   Stel je kunt ervoor... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Normaal gesproken zult u vast uw vrienden en familie vertrouwen. Maar wat nou als u in een situatie terechtkomt waar misplaatst vertrouwen leidt tot een lange gevangenisstraf? De vraag Stel: u hebt samen met een ander – uw partner, vriend(in), collega – een grove... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Het maakt niet uit hoeveel beetjes je bij elkaar doet; ze kunnen nooit een geheel worden. Een filosoof loopt op een mooie dag met zijn leerlingen door het park. Plotseling draait hij zich om en zegt: ‘Is één zandkorrel een hoop zand?’. De leerlingen kijken... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Eens bracht de koning Milinda een bezoek aan de wijze boeddhist Nâgasena. Hij had een hoop vragen, die Nâgasena zó goed wist te beantwoorden dat Milinda zich bekeerde tot het boeddhisme. Weet Nâgasena u ook van zijn wijsheid te overtuigen? Stel u voor: u brengt... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Kun je zeker weten dat wat er om je heen gebeurt waar is? Of kan het ook zo zijn dat alles slechts een bijzonder realistische simulatie is? Stel je voor: je hersenen worden om een of andere duistere reden uit je lichaam verwijderd en in een vat met vloeistof gelegd.... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Je krijgt de rechtvaardigste samenleving als niemand van tevoren weet welke positie hij zal innemen. Je ligt rustig te slapen. Ahem. Hoorde je nou iemand zijn keel schrapen? Ahem!. Slaapdronken open je je ogen en tot je enorme verbazing lig je helemaal niet meer in je... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Bepalen de dingen om ons heen de betekenissen die in ons hoofd zitten? Of bepalen wij de betekenis van de dingen? Stel je voor: ergens in het universum bestaat een planeet die – op het eerste gezicht – exact gelijk is aan de aarde. Deze planeet noemen we dan ook... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Volgens het utilisme moet je handelingen beoordelen op het resultaat. Dit gedachte-experiment laat zien waarom daar haken en ogen aan zitten. Een fervent treinspotter staat op een mooie zomermiddag  langs het spoor om foto’s te maken van treinen. Plotseling ziet... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Persoonlijke ervaring is een vorm van kennis die niet gereduceerd kan worden tot fysieke eigenschappen. Marie is een briljante wetenschapper. Haar specialiteit is kleur en dan met name de kleur blauw. Welke golflengte van licht correspondeert ermee, welke neuronen in... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Als je alle onderdelen van een object vervangt, is het dan nog wel hetzelfde object? Theseus, de Griekse held die de minotaurus heeft gedood, krijgt een heldenonthaal als hij terugkomt in Athene. Het schip waarop hij zijn legendarische reis heeft gemaakt, wordt... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

Wie geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn vrijheid, is volgens Sartre te kwader trouw. Ze zit op het terras met alweer een andere man. Het is een eerste date, zoveel is duidelijk. Hij complimenteert haar, ze ziet er prachtig uit vandaag. Ze glimlacht. Wanneer hij... Lees verder

artikelen met dit symbool zijn vrij toegankelijk voor iedereen, andere artikelen zijn uitsluitend toegankelijk voor leden

We houden ons aan de regels omdat we gecontroleerd worden door anderen. De herder Gyges loopt op een dag nietsvermoedend over zijn akkers, wanneer plotseling een aardbeving de ingang tot een grot blootlegt. In de grot vindt Gyges een lichaam met een gouden ring aan... Lees verder

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.