Antjie Krog

'Het is tijd om te zoeken naar manieren van onderlinge verbondenheid die we ons nog niet kunnen voorstellen', schrijft dichter Antjie Krog. De Gouden Ganzenveerwinnares denkt dat we te veel gericht zijn op onszelf, en stelt daarom een filosofie voor die de focus legt op mentale en fysieke verbondenheid: samen ‘één-zijn’, ook wel Ubuntu genoemd.
De Zuid-Afrikaanse is bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Westkaap en veelgeprezen schrijfster. In 2000 ontving zij de prijs voor Vrede en Cultuur van de Hiroshima-stichting voor haar bijzondere boek De kleur van je hart, dat verslag doet van de getuigenissen van betrokkenen tijdens de apartheid in Zuid-Afrika, en waarin verzoening en vergiffenis centraal staan. 
Tijdens Thinking Planet vertelt Antjie Krog over het diepgaande belang van de Ubuntu-filosofie, die ingaat tegen het westerse  idee van eigenbelang en ten grondslag ligt aan het Afrikaanse denken.

English
‘It’s time to look for new ways of interconnectedness which we cannot imagine yet’, writes poet Antjie Krog. She thinks that we are focussing too much on ourselves, and therefore proposes a philosophy which emphasizes the importance of mental and physical connection: ‘being-one’ together, also called Ubuntu.
The South-African Antjie Krog is Extraordinary Professor at the University of Westkaap and a highly acclaimed author. In 2000 she received the prize for Peace and Culture from the Hiroshima Foundation for her special book Country Of My Skull, which reports on the testimonies of those involved during the apartheid in South Africa, and in which reconciliation and forgiveness are central.
During Thinking Planet, Antjie Krog tells us about the profound importance of the Ubuntu philosophy, which opposes the idea of self-centeredness and underlies African thinking.
 

Oyeronke Oyewumi

‘Man’ en ‘vrouw’ werden vóór de westerse kolonisatie niet als gescheiden identiteiten beschouwd in het Afrikaanse denken. Volgens de Nigeriaanse denker Oyeronke Oyewumi is gender dan ook een westers cultureel construct. Op Thinking Planet legt Oyewumi het ‘vloeibare’ Afrikaanse begrip van gender uit.
Oyewumi, veelgeprezen socioloog en universitair hoofddocent aan de Stone Brook University in New York, onderzocht het Yoruba-volk in Nigeria en ontdekte de sporen van ‘ungenderedness’. Waar volgens haar identiteit in het Westen moet passen in maatschappelijk geconstrueerde hokjes, is identiteit in het traditionele Afrikaanse denken juist vloeibaar. Toch is de westerse tweedeling tussen man en vrouw ook het Afrikaanse denken ingeslopen, inclusief de negatieve gevolgen ervan.
Kan Oyewumi’s opvatting ons helpen om met andere ogen naar gender en onze eigen identiteit te kijken?

English
In pre-colonized African thinking, 'man' and 'woman' were not seen as separate identities. According to the Nigerian thinker Oyeronke Oyewumi, gender is a Western cultural construct. At Thinking Planet she will explain why, and introduce the 'fluid' African concept of gender. 
Oyewumi is a highly acclaimed sociologist and associate professor at Stone Brook University in New York. She investigated the Yoruba people in Nigeria and discovered the traces of 'ungenderedness'. In the West, she says, identity has to fit within the socially constructed boxes. But in traditional African thought, identity is not limited within imaginary boundaries. And still, the Western dichotomy between man and woman has creeped into the African culture and ways of thinking, including its negative consequences. 
Can Oyewumi's view help us look at gender and our own identity differently?

Workineh Kelbessa

Als hoogste wezen op aarde heeft de mens een belangrijke rol te vervullen, stelt de Oromo-gemeenschap uit Ethiopië. ​De Ethiopische filosoof Workineh Kelbessa legt op Thinking Planet uit waarom deze inheemse filosofie relevant is in het debat over klimaatverandering. 
Volgens de Oromo maakt elk levend wezen deel uit van de harmonieuze ‘circle of life’, de Afrikaanse gedachte die we ook bij Disney’s De Leeuwenkoning terugvinden. Leven is waardevol, daarom moeten we alle wezens respecteren en goed behandelen. Maar niet elk wezen is even belangrijk. Zo staat de mens bovenaan de hiërarchie, en staan planten lager dan dieren. Vrouwen staan lager dan mannen, wolven en apen zijn belangrijker dan insecten, en het paard wordt zelfs gezien als birmaduu, een vrij mens. Bijzonder genoeg is deze hiërarchische denkwijze essentieel om harmonieus te kunnen samenleven.

English
As the highest entities on earth, human beings must fulfil an important role. The Ethiopian philosopher Workineh Kelbessa explains on Thinking Planet why this thought of the indigenous Oromo community in Ethopia is relevant in the debate on climate change. According to the Oromo, every living being is part of the harmonious ‘circle of life’, the African thought also present in Disney’s The Lion King. Life is precious, and therefore we must respect all beings and treat them well. But not every being is equally important. Humans are at the top of the hierarchy, and plants are lower than animals. Women are less important than men, wolves and apes are more important than insects, and the horse is even seen as birmaduu, a free person. This special hierarchic way of thinking may be essential to live together harmoniously.
 

Building Conversation

* MELD U NU AAN! * 

Liggend een gesprek voeren: wat doet dat met ons denken? Doe op Thinking Planet mee aan de unieke gespreksoefeningen van Building Conversation en creëer samen met anderen een onvergetelijke ontmoeting.
Building Conversation kwam voort uit een publieke brainstormsessie op Terschelling tijdens het theaterfestival Oerol, met name vanuit het initiatief van theatermaker Lotte van den Berg en kunstenaar Daan ’t Sas. Door Building Conversation leren deelnemers vanuit inheemse culturen nieuwe manieren van praten en beslissen. Zo leren we via de Maori in het ‘Agonistisch Gesprek’ hoe we een conflict door een veranderende fysieke houding zomaar anders kunnen begrijpen, en verplaatsen we ons in het ‘Parlement van de Dingen’ in dieren, voorwerpen en planten. Als afsluiting van Thinking Planet nemen we allemaal deel aan de ‘General Assembly’, een massale directe democratie in de traditie van de Latijns-Amerikaanse Zapatistas.
 
Let op: voor het Agonistisch Gesprek (19.00 - 21.00) en het Parlement van de Dingen (19.00 - 21.00) moet u uzelf van tevoren inschrijven. Stuur een mail naar evanne.nowak@veenmedia.nl om u aan te melden! Er is een gelimiteerd aantal plekken (max. 20), dus wees er snel bij!

Ivana Ivkovic

Rusland lijkt steeds meer geopolitieke ambities te hebben; denk maar eens aan de annexatie van de Krim in Oekraïne en de mogelijke betrokkenheid van Russische hackers bij de Amerikaanse verkiezingen. Maar wat drijft Rusland hiertoe? Filosoof Ivana Ivkovic beschouwt samen met fotograaf Pierre Crom de invloed van de Russische filosofie op de politieke idealen van president Vladimir Poetin en die van het Russische volk. Zij geven ons een inkijk in een politieke raamwerk dat radicaal verschilt van wat wij in het liberale westen gewend zijn.
De uit het voormalig Joegoslavië afkomstige Ivana Ivkovic woont sinds 1993 in Nederland. Hier heeft ze filosofie gestudeerd aan de universiteit van Tilburg. Ivkovic houdt zich voornamelijk bezig met publieksfilosofie, en sinds 2011 heeft zij haar eigen bureau: NoWishfulThinking. De missie van dit bureau is om filosofie te brengen bij een breed publiek. Voor Filosofie Magazine heeft ze onder anderen Slavoj Zizek, Antonio Negri en Tariq Ramadan geïnterviewd.

Ogutu Muraya

Hoe overleeft een cultuur die jarenlang onderdrukt is? Theatermaker Ogutu Muraya laat met behulp van theater, film en muziek zien wat de hedendaagse gevolgen van kolonisatie zijn en belicht zijn eigen ervaring. Zijn optreden op Thinking Planet is gebaseerd op de veelgeprezen audiovisuele soloperformance Fractured Memories
De theatermaker gaat op het festival ook het gesprek aan met de sprekers Rolando Vázquez en Oyeronke Oyewumi, over het belang van het ‘dekoloniseren van ons denken’. Door ons denken te bevrijden van dominante westerse ideeën, kunnen wij leren openstaan voor allerlei ideeën van over de hele wereld.
De uit Kenia afkomstige Muraya studeerde International Relations aan de USIU-Africa en behaalde zijn Master of Arts aan de Universiteit van Amsterdam. Ook publiceerde hij voor het pan-Afrikaanse kunsttijdschrift Kwani?. Zijn performatieve werk en storytelling waren al te bewonderen in een veelvoud aan theaters en festivals.  

English
How does a culture survive that is surpressed for years? Theater maker Ogutu Muraya shows the present-day consequences of colonization with the help of theater, film and music. His performance of Thinking Planet is based on the highly praised audiovisual solo performance Fractured Memories. 
The theater maker will join a conversation with the Mexican philosopher Rolando Vázquez and Nigerian thinker Oyeronke Oyewumi, about the importance of 'decolonizing our thinking'. By freeing our thinking of dominant Western ideas, we can learn to implement other ways of thinking and ideas from all over the world.
The Kenyan Muraya studied International Relations at USIU-Africa and obtained his Master of Arts at the University of Amsterdam. He also published for the pan-African art magazine Kwani?. His performative work and storytelling could already be admired in a multitude of theaters and festivals. 

Lotte Plessen

Als je angsten onderdrukt, kom je er nooit vanaf. Volgens yogadocent Lotte Plessen moeten we in plaats van alleen ons hoofd ons hele lichaam gebruiken. Lange tijd vroeg zij zich af waarom ze zo bang was om te falen in de wereld, maar door yoga ontdekte zij hoe ze met haar negatieve gevoelens en gedachten kon omgaan. Op Thinking Planet ervaar je met haar hoe de sprinkhaanhouding kan helpen om angsten te omarmen.
Lotte Plessen deed verschillende yogaopleidingen in India en Nederland en is nu gespecialiseerd in hatha, de populaire fysieke yogavorm, het meditatieve yin en de op ademhaling gerichte ashtanga yoga. Ze is afgestudeerd aan de Universiteit voor Humanistiek, waar ze onderzoek deed naar de betekenis van compassie in vergelijking tot empathie.
 

Douglas Berger

We zien Plato en Aristoteles vaak als de vaders van het westerse denken. Maar we moeten niet vergeten dat ook boeddhisme, taoïsme en de islam ons denken sterk hebben beïnvloed, zegt de Amerikaanse cultuurfilosoof Douglas Berger. Hij is sinds kort hoogleraar bij Philosophy: Global and Comparative Perspectives aan de Universiteit van Leiden, de nieuwe en enige Bachelor vergelijkende filosofie in Nederland.
Berger stelt dat ons westerse denken in grote mate is bepaald door allerlei denktradities uit Zuid- en Oost-Azië en de Arabische wereld, en dat de westerse filosofie andersom ook voor veranderingen zorgde binnen deze culturen. Al het denken op de planeet is dus met elkaar verbonden, hij noemt dit ‘cross-cultureel’. We moeten volgens Berger daarom meer aandacht besteden aan de manier waarop culturen en denktradities elkaar in de loop der eeuwen hebben beïnvloed, omdat dit meer wederzijds begrip brengt in de huidige multiculturele en diverse samenlevingen. 

English
We often see Plato and Aristotle as the founding fathers of Western thought, but we should not forget that Buddhism, Taoïsm and the Islam have also strongly influenced our ways of thinking, says American philosopher Douglas Berger. Since last year he is professor at the University of Leiden, at the new and only Bachelor comparative philosophy in the Netherlands: Philosophy: Global and Comparative Perspectives.
Berger states that our Western thinking is largely determined by all kinds of thinking traditions, from South- and East Asia to the Arab world, and that Western philosophy vice versa provided new insights within these cultures. All thinking on this planet is thus connected, Berger calls this 'cross-cultural'. According to him we have to pay more attention to the ways in which cultures and thinking traditions have influenced each other over the centuries, because this brings more mutual understanding in today's multicultural and diverse societies. 

Michiel van Elk

'Ga op zoek naar extase’, zegt neurowetenschapper en filosoof Michiel van Elk. Door zijn psychedelische Ayahuasca-trips ontdekte hij hoe weinig de neurowetenschap eigenlijk weet over de relatie tussen lichaam en geest.
Ayahuasca wordt door diverse indianenstammen gezien als een middel dat de ziel tijdelijk bevrijdt van het lichaam, zodat je vrij rond kunt bewegen door ‘andere werkelijkheden’. Op Thinking Planet vertelt Van Elk over extatische ervaringen en waarom deze zo’n mooi bijproduct zijn van ons brein. 
Michiel van Elk studeerde filosofie en psychologie, en is docent en onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam. Recentelijk verscheen zijn boek Extase: over de Godhelm en andere religieuze experimenten, waarin hij onderzoek doet naar de aard en betekenis van religieuze en spirituele ervaringen. Hoe en waarom is de mens in staat is om zichzelf te ontstijgen?

Simone Atangana Bekono

Hoe beïnvloeden sociale stempels als ras en gender onze belevingswereld? En hoe klinkt een nieuwe taal die deze belevingswereld kan uitdrukken?  De talentvolle dichter en schrijver Simone Atangana Bekono draagt op Thinking Planet gedichten voor uit haar debuutbundel Hoe de eerste vonken zichtbaar waren (2017). Daarna gaat ze in gesprek met de Zuid-Afrikaanse dichter Antjie Krog en de Liberiaans-Nederlandse schrijver Vamba Sherif.
Simone Atangana Bekono debuteerde met veel succes in 2017. ‘Dat deze gedichten geschreven moesten worden, is onmiddellijk duidelijk’, schreef De Volkskrant. Ze werd geselecteerd voor het Slow Writing Lab van het Nederlands Letterenfonds en voor CELA, een ontwikkeltraject voor schrijvers en vertalers in zes Europese landen. Eerder trad ze al op tijdens de Nacht van de poëzie 2017.

Ajuna Soerjadi

Wie jeugd heeft, heeft de toekomst. Jonge geesten hebben vaak een verrassende kijk op complexe kwesties, die aan het oog van de oudere generatie gemakkelijk voorbijgeschoten zou zijn. Op Thinking Planet geeft Jonge Denker des Vaderlands Ajuna Soerjadi een lezing over opvattingen van authenticiteit en 'goed' in de Chinese denktraditie. 
Met haar column over het thema idealisme wist de pas 17-jarige Ajuna Soerjadi eind vorig jaar de jury te overtuigen, en werd zij samen met zes andere jonge talenten benoemd tot Jonge Denker des Vaderlands. In datzelfde jaar won Soerjadi al de nationale filosofie olympiade, en gooide ze hoge ogen op de internationale olympiade. 

Improvised Feminism

Wanneer ben je feminist? De een pleit voor gelijkheid tussen man en vrouw, de ander zet de vrouw op een voetstuk, en sommigen helpen juist de man om los te breken van maatschappelijke verwachtingspatronen. De betekenis van het begrip ‘feminisme’ is de afgelopen eeuwen voortdurend veranderd, maar het doel blijft: gelijke waardering van beide seksen.
Dit streven vormt de basis van de workshop van Improvised Feminism op Thinking Planet, met als bedoeling om het onderwerp feminisme niet te vermijden maar júist met beide handen aan te pakken. Een gesprek tussen de deelnemers en de theatermakers staat centraal, waar geen voorkennis nodig is: alleen de moed om te zeggen wat je denkt. Quotes, theoretische tekstjes en muzieklyrics vormen de beginpunten van het gesprek, dat zelf bol staat van humor en improvisatie van de performers Annefleur Schep en Chiara Wilde.

Ozan Aydoğan

‘Poëzie heb ik leren zien, ik heb haar nooit teweeggebracht’. Volgens Poetry Slam-winnaar Ozan Aydoğan is dichten een instrument van de verbeelding, dat ons de realiteit laat zien op een manier die voorbijgaat aan de gewone taal. Deze verbeelding is menselijk, iets wat we allemaal kunnen leren.
Op Thinking Planet draagt Aydoğan enkele van zijn mooiste gedichten voor als onderdeel van het programma Verbeelding, waarin de verbeeldingskracht van alle mensen op aarde centraal staat. De Utrechtse acteur, schrijver en dichter maakt dan gebruik van de ‘Spoken Word’-stijl, die gedichten op een muzikale manier tot leven brengt. Daarnaast spreekt Aydoğan over wat er vooraf gaat aan het eindproduct van kunst, zoals een gedicht, schilderij of muziekstuk. Wat gaat er om in ons scheppende brein wanneer we ons tot de verbeelding richten? Luister en ontmoet hem in De Punt.

Asghar Seyed-Gohrab

Is het mogelijk om de eenheid van alles te vatten? Volgens het soefisme wel, maar het vergt wel jarenlange meditatie. Soefisme-deskundige Asghar Seyed-Gohrab en universitair hoofddocent Midden-Oostenstudies aan de Universiteit van Leiden geeft op Thinking Planet een introductiecollege islamfilosofie. Daarnaast vertelt hij waarom de rol van Perzische dichtkunst in de Islamitische wereld zo belangrijk is. In het Westen speelt dichtkunst helemaal niet zo’n grote rol, terwijl Perzische dichtkunst het dagelijks leven van veel mensen in islamitische landen sterk beïnvloedt en hun kijk op bijvoorbeeld liefde, opgroeien en de dood verandert.  

 
 
 

Paul van der Velde

Tuincentra staan tegenwoordig vol met Boeddhabeeldjes, en boeddhistische meditatiesessies zijn enorm in trek. Het boeddhisme associëren we doorgaans met vrede en het bereiken van een evenwichtige levensstijl. In de praktijk blijkt dit beeld vaak helemaal niet juist. Het boeddhistische geweld in Myanmar tegen de Islamitische Rohingya staat in schril contrast met het idee over het vredelievende boeddhisme wat we hier hebben. Maar wat is het boeddhisme nu eigenlijk en hoe zijn we tot onze tegenwoordige beeldvorming ervan gekomen? Theoloog Paul van der Velde neemt ons mee terug naar de oorsprong van deze religieuze en levensbeschouwelijke stroming tijdens een introductiecollege boeddhisme. 
 Paul van der Velde is hoogleraar Aziatische studies aan de faculteit filosofie, theologie en religiewetenschappen aan de Radboud Universiteit. In 2015 verscheen zijn boek De oude Boeddha in een nieuwe wereld waarin Van der Velde de westerse interpretatie van het boeddhisme aan een kritische blik onderwerpt. Op Thinking Planet neemt Van der Velde ook deel aan het gesprek 'Dip&Depressie', samen met confucianisme-deskundige Alice Simionato en expert martial arts Robert-Jan Schippers. Kunnen we onze burn-outs en depressies beter begrijpen en anders benaderen aan de hand van deze verschillende perspectieven? 

Robert-Jan Schippers

Volg een workshop over qi-meditatie en leer uw levensenergie (qi) geleiden. Een lichaam in evenwicht maakt trefzekerheid en finesse in het alledaagse leven mogelijk. Door middel van praktische qigong-oefeningen laat expert lichaamswerk en accupuncturist Robert-Jan Schippers u lichamelijk kennismaken met het taoïsme en de bijzondere bewegingstechnieken die filosofie en levenskunst samenbrengen.
Van jongs af aan interesseerde Robert-Jan Schippers zich in martiale bewegingskunsten. Hij specialiseerde zich in qigong en taijiquan, bewegingstechnieken in de Chinese filosofie, waarover hij tevens doceert aan de Nederlandse Academie voor Taijiquan en Qigong (Taijiquan Academie). Sinds kort heeft hij ook een eigen Praktijk voor Integratieve Accupunctuur.

Çağlar Köseoğlu

‘Die avond vlogen straaljagers over onze lichamen’, schrijft dichter Çağlar Köseoğlu in zijn dichtbundel 34. Het cijfer staat voor het aantal Koerdische jongens en mannen dat weerloos stierven door een luchtaanval van het Turkse leger. Köseoğlu dicht om de misstanden van de Turkse staat aan te kaarten, en vraagt zich af hoe hij zich moet verhouden tot het ‘abstracte geweld’: terwijl hij in een veilige omgeving studeerde aan een universiteit in Turkije, stierven overal in het land mannen en vrouwen door het staatsgeweld. Ook vraagt hij zich af wat de identiteit van Turkije is, en hoeveel er nog over is van de ideeën van de stichter: Mustafa Kemal Atatürk. De naam Mustafa vind je dan ook op minstens elke pagina van de dichtbundel.
Çağlar Köseoğlu schreef gedichten voor onder meer Samplekanon, nY, Kluger Hans, Deus Ex Machina en Kunsttijdschrift Vlaanderen. Ook doceert hij aan de Erasmus University College in Rotterdam. Op Thinking Planet draagt Köseoğlu diverse gedichten voor.

Khadija al Mourabit

‘De samensmelting van verschillende talen leidt tot een vergroting van ons wereldbeeld’, stelt Khadija al Mourabit. De filosoof en dichter verwijst naar multiculturele samenlevingen, die steeds diverser worden. ‘En dat is toch alleen maar mooi?’ Al Mourabit modereert op Thinking Planet meerdere programmaonderdelen.
De Nederlandse van Marokkaanse afkomst is medewerker aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en studeerde Filosofie en Brein & Cognitie. Ze is lid van de Nederlandse en Belgische Society for Women in Philosophy en werkte mee aan de serie Vrouwenlogica in de Nieuwe Liefde, waarin filosofen zich afvragen wie de onzichtbare vrouwelijke denkers zijn, en waar zij over nadenken. Khadija al Mourabit is een veelzijdig schrijver, dichter en spreker en zet zich in voor ‘gelijkheid en rechtvaardigheid’.

Jonathan Loh

Waarom zouden we biodiversiteit en culturele verscheidenheid willen waarborgen? We kunnen toch prima leven zonder panda’s of Siberische tijgers? Bioloog Jonathan Loh laat op Thinking Planet zien dat zowel diersoorten als talen op grote schaal bedreigd worden, en gaat in gesprek over de ethische vragen die we hierbij kunnen opwerpen.
De Brit is gespecialiseerd in ecologische antropologie. Hij houdt zich bezig met het bijhouden van de staat van globale bio- en culturele diversiteit, en publiceerde in 2014 het rapport Biocultural Diversity: Threatened species, endangered languages. Jonathan Loh adviseert internationale conservatie organisaties als het WNF.
 
English
Why should we want to conserve biodiversity and cultural variety? Wouldn’t we be just fine without pandas or Siberian tigers? Biologist Jonathan Loh will show us at Thinking Planet that species as well as languages are threatened on a large scale, and joins a conversation about the ethical questions that we can ask concerning this.
The Briton is specialized in ecological anthropology. He keeps a close track of the state of global bio- and cultural diversity, and published the report Biocultural Diversity: Threatened species, endangered languages in June 2014. Jonathan Loh consults international conservation organisations as for example WWF.

Bahram Sadeghi

De Iraans-Nederlandse televisiemaker Bahram Sadeghi werkt als freelance regisseur en presentator. Daarnaast schrijft Sadeghi voor verschillende landelijke bladen en organiseert hij debatten. Tijdens Thinking Planet is hij uw gastheer in de Hertz (grote zaal). Daar spreken onder anderen de Zuid-Afrikaanse dichter Antjie Krog, de Nigeriaanse sociologe Oyeronke Oyewumi en de Ethiopische filosoof Workineh Kelbessa.

Alice Simionato

'Individualisme betekent in het confucianisme iets heel anders dan in de westerse filosofie’, stelt filosoof Alice Simionato. Het Chinese karakter Ren, mededogen, is een afbeelding van twee mensen. Mededogen bestaat dus slechts als er meer dan een persoon is. Samenzijn is dan ook een belangrijk uitgangspunt in de filosofie van Confucius.
De Italiaanse Simionato is Masterstudent Asian Studies en Wijsbegeerte aan de Universiteit van Leiden, en sinds 2018 student-assistent bij de nieuwe Bachelor Philosophy: Global and Comparative Perspectives. Zij is gespecialiseerd in de Chinese filosofie van Confucius, en geeft tijdens Thinking Planet onder andere het introductiecollege over confucianisme.
 
English
‘Individualism means something quite different in Confucianism, compared to Western philosophy’, says philosopher Alice Simionato. The Chinese character Ren, humaneness, is an image of two people. Humaneness is therefore only existent when there are more than one persons. Being together is accordingly an important base in the philosophy of Confucius.
The Italian Simionato is Master student Asian Studies and Philosophy at the University of Leiden, and works as a Student Assistant for the new Bachelor Philosophy: Global and Comparative Perspectives since 2018. She is specialized in the Chinese philosophy of Confucius, and will give an introductory lecture on Confucianism.

 

Gerard van der Elst

Ga op reis in je eigen bewustzijn! Meditatie-begeleider Gerard van der Elst beschrijft het Zenboeddhisme als een diepgaande en leerrijke ontdekkingsreis in je eigen geest. Hij begeleidt een workshop Zenmeditatie (Zazen) op Thinking Planet. Stilte, zowel in de omgeving als in het lichaam, staat hierbij centraal. Onvermijdelijk dwaalt de geest af wanneer we ons in stilte bevinden, de kunst is dan om deze gedachten niet te onderdrukken, maar je er ook niet door te laten meeslepen. Zo ontdek je misschien een aspect van het mens-zijn dat vrij is van vooroordelen en gepieker.
Gerard van der Elst is lid van de meditatiegroep Utrecht, deel van de Orde van Boeddhistische Contemplatieven. Hij heeft een ruime ervaring met het begeleiden van meditatiesessies

Johan van de Gronden

Klimaatopwarming zet biologische diversiteit onder druk. Minder bekend is dat klimaatopwarming ook een uitdaging is voor culturele diversiteit. Voormalig directeur (2006 - 2016) van het Nederlandse Wereld Natuur Fonds (WNF) Johan van de Gronden modereert het gesprek tussen bioloog Jonathan Loh en jurist Daphina Misiedjan over culturele diversiteit. Kunnen we de gigantische culturele diversiteit behouden? Hebben we eigenlijk nog recht op cultuur in het aanschijn van de klimaatcrisis?
Johan van de Gronden is schrijver en voorzitter van het Nederlands Comité van de International Union for Conservation of Nature (IUCN). Zijn filosofische essays worden gepubliceerd door Athenaeum-uitgevers in Amsterdam. Eerder schreef hij Wijsgeer in het wild: Essays over mens en natuur over de morele dimensie van natuurbehoud in een tijd waarin er nauwelijks nog ongerepte natuur is.

Florentijn van Rootselaar

Een klimaatramp bedreigt onze leefwereld en het lijkt niemand te deren, volgens filosoof, journalist en eindredacteur bij Filosofie Magazine Florentijn van Rootselaar. Zijn we zo vervreemd van onze aarde dat we er onverschillig voor geworden zijn? En hoe kunnen we dan weer verbinding vinden met onze leefwereld?
Geïnspireerd door het confucianisme gaat Van Rootselaar op Thinking Planet op zoek naar een nieuwe tederheid. Met denkkracht en verbeelding probeert hij dichter bij de aarde te komen. Misschien is het een idee om eerst strand, zee of vliegtuig te worden en vanuit dat perspectief een stem op te eisen in een parlement van de dingen…
Florentijn van Rootselaar heeft zich de laatste jaren toegelegd op de toenemende klimaatcrisis en de alsmaar complexere verhouding tussen mens en natuur. In het pas verschenen  Filosofisch veldwerk (2018) verzamelt hij zijn mooiste gesprekken met enkele van de grootste denkers van onze tijd, zoals Martha Nussbaum, Bruno Latour en Peter Sloterdijk.

Arno Adelaars

Van alle hallucinogene middelen spreekt ayahuasca misschien wel het meest tot de verbeelding. Het bittere drankje zou grootse inzichten en mystieke ervaringen verschaffen. Arno Adelaars is schrijver, drugsonderzoeker en experimenteert zelf al jaren met drugs. De relatie tussen inheemse rituelen en extase vormen de aanleiding om op Thinking Planet in gesprek te gaan met neurowetenschapper en trip-deskundige Michiel van Elk. Welke bijzondere rol spelen psychedelica binnen inheemse stammen? En wat is de invloed van de globale drugshype op traditioneel ayahuascagebruik in bijvoorbeeld Peru en andere Amazonelanden? 
Arno Adelaars schreef boeken als Alles over paddo's, Ayahuasca en Ecstacy. Daarnaast was hij te zien in het televisieprogramma Spuiten en slikken om een traditionele ayahuasca-ceremonie toe te lichten, zoals die met name in het Amazonewoud plaatsvindt. Zo vertelt hij: ‘Ayahuasca betekent liaan van de ziel of liaan van de dood. De ervaring dat je sterft is vrij gebruikelijk. Dus je zou kunnen zeggen dat het een goede voorbereiding is voor het sterven. Die ervaring was voor mij de eerste keer dat reïncarnatie geen theoretisch concept meer was.’

Rolando Vázquez

Durft u zich echt open te stellen voor andere culturen? Volgens de Mexicaanse socioloog Rolando Vázquez is dat juist nu belangrijk. Maar hoe doe je dat? Vázquez stelt een 'dekolonisatie van het denken' voor: bevrijd jezelf van vooroordelen, en leer van wat anderen te vertellen hebben. Hij geeft een lezing over de verschillen tussen dekoloniaal denken en westers denekn, en gaat in gesprek met de sprekers Oyeronke Oyewumi en Ogutu Muraya over de taak om filosofie te dekoloniseren en te streven naar een wereld waarin we verschil vieren. 
Ronaldo Vázquez is hoogleraar sociologie aan de University College Roosevelt, en is als onderzoeker aangesloten bij het Instituut voor Cultuurwetenschappelijk Onderzoek (ICON) aan de universiteit van Utrecht. Zijn onderzoek cirkelt rondom drie interdisciplinaire onderwerpen: postkoloniaal denken, ‘visuele sociale ervaring’ en de kritiek van de moderniteit.

Mariam El Maslouhi (Dipsaus)

Vrouwen zijn in Marokko al heel lang belangrijk. Toen de mannen vochten tegen de kolonisator, bestuurden de vrouwen het land. En zo is het altijd gebleven. En toch: als Mariam El Maslouhi in Nederland zegt dat ze feministe is, dan is de vraag al snel ‘maar je bent toch moslima’? Dit soort misvattingen ruimt zij uit de weg als Twitter-activist en mede-oprichter van Dipsaus, een tweewekelijkse podcast door en voor vrouwen van kleur en iedereen die geïnteresseerd is in een ander geluid.
 
Op Thinking Planet maakt zij samen met Anousha Nzume en Ebissé Rouw een live-podcast. Verwacht onder meer een gesprek met de Nigeriaanse denker Oyeronke Oyewumi over de sociaal-culturele constructie van gender.

Victor van Bijlert

Hindoeïsme associëren we vaak met het hiërarchische kastenstelsel in India, terwijl volgens de hindoestaanse heilige grondteksten mensen juist gelijkwaardig zijn. Alle mensen zijn namelijk de belichaming van de goddelijke oerkracht van de kosmos. In de geschriften, de Upinads, staan gelijkheid, individuele ontplooiing en rationalisme centraal. Ze zijn waarschijnlijk ouder dan de antieke Griekse filosofie, en dus voorloper op het vergelijkbare westerse gelijkheidsideaal.  
Indoloog Victor van Bijlert geeft op Thinking Planet een mini-college waarin hij meer vertelt over het hindoeïsme. Van Bijlert is hoogleraar Indiase religies en Sanskriet aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is betrokken bij Hindoes in Nederland als coördinator van ontmoetings- en onderwijsprojecten tussen Hindoes en Christenen.

Eise Ivo Smit

Ben ik de verhalen die ik over mezelf vertel? Of ben ik de handelingen die ik doe? Schrijver Eise Ivo Smit ontdekte dat het taoïsme zeer belangrijk was voor zijn ontwikkeling als schrijver. Wuwei, wunien en wushin betekenen achtereenvolgens niet-handelen, niet-denken en niet-speciaal. Ivo Smit laat op Thinking Planet zien hoe we de begrippen uit het taoïsme kunnen toepassen op onze eigen schrijfkunst, en laat de bezoekers dit ook zelf ervaren met een schrijfopdracht. Ook draagt hij Het bergen en wateren-soetra voor van de dertiende-eeuwse Japanse Zenmeester Dogen.
 
Eise Ivo Smit studeert Writing for Performance aan de HKU. Met in de ene hand de begrippen uit zen en taoïsme, en in de andere begrippen uit de Westerse schrijfkunst geeft hij inzicht in zijn schrijfpraktijk en leven als schrijver. Schrijven is voor Ivo Smit het punt waar het oosterse en westerse denken elkaar raken.

Grâce Ndjako

Westerlingen willen van Afrikaanse filosofie als Ubuntu vaak iets dat ze kunnen gebruiken in hun eigen leven. Een beetje onthaasten of wat dichter bij de natuur komen. Maar nemen we de Afrikaanse filosofie als eigen intellectuele traditie en haar problematiek dan wel serieus genoeg? Nee, zegt schrijver en filosoof Grâce Ndjako. Op Thinking Planet geeft zij een introductiecollege Afrikaanse filosofie, waarin zij de vinger legt op de koloniale ontstaansgeschiedenis van het Afrikaanse denken. In welke mate is de Afrikaanse filosofie beïnvloed door de westerse wijsbegeerte? Bestaat er wel zoiets als een authentieke Afrikaanse filosofie?
Grâce Ndjako studeerde in Amsterdam en Parijs. Haar thesis schreef ze over de mogelijkheidsvoorwaarden van een oorspronkelijke Afrikaanse filosofie. Sommige postkoloniale filosofen willen het denken van westerse invloed bevrijden, maar inspireren zich hiervoor op westerse filosofen. Aan de UvA was ze teaching-assistant niet-westerse filosofie. Momenteel organiseert ze masterclasses Afrikaanse filosofie samen met het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis (NiNsee).

Pierre Crom

Aan de buitengrenzen van Europa is de laatste jaren een nieuw conflictgebied ontstaan. Rusland probeert van deze instabiliteit, die ontstaat door nationale oprispingen en lokale conflicten, gebruik te maken en zijn invloed in de regio uit te breiden. Hoewel deze conflicten weinig zichtbaar zijn in Europese media, brengt fotograaf Pierre Crom hier met zijn project 'Subjectio' verandering in. 
De in Frankrijk geboren Pierre Crom studeerde aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij werkt regelmatig in conflictgebieden. In 2014 was hij als een van de eerste fotografen aanwezig op de crashsite van MH17. De reportages die hij hier maakte werden bekroond met de Zilveren Camera, prijs voor fotojournalistiek.

Op Thinking Planet ondersteunt Crom in een samenspel van beeld en filosofie de lezing van filosoof Ivana Ivkovic. Ivkovic bespreekt de invloed van de Russische filosofie op de politieke idealen van Poetin, terwijl Crom een foto-essay presenteert over de spanningen in Oost- en Zuid-Oost-Europa.

Vamba Sherif

Hoe kunnen dichtkunst en verhalen bijdragen aan meer verdieping in ons leven? De in Liberia geboren Vamba Omar Sherif gaat op Thinking Planet in gesprek met dichters Antjie Krog en Simone Atangana Bekono, en draagt zelf ook voor uit eigen werk en werk van filosofen. 
Sherif heeft een tijd in Koeweit gewoond waar zijn vader universiteitsprofessor was. In 1991 vluchtte hij met zijn familie naar Syrië vanwege de Golfoorlog. Twee jaar later vestigde hij zich in Nederland; hier leerde hij Nederlands om de studie rechten te kunnen volgen. Sherif is literair onderlegd in meerdere talen, waaronder drie Afrikaanse talen. In Nederland verschenen onder andere zijn boeken Het koninkrijk van Sebah (2003), Zwijgplicht (2007), en De Getuige (2011).

Ebissé Rouw (Dipsaus)

Waarom krijgen romans van schrijvers met een niet-westerse achtergrond een status aparte, het plakkaat ‘migrantenliteratuur’? Ebissé Wakjira-Rouw is redacteur non-fictie bij uitgeverij Amsterdam University Press (AUP) en maakt zich hard voor een heterogeen literair milieu en meer etnische diversiteit in het publieke debat. Op Thinking Planet maakt zij samen met Anousha Nzume en Mariam El Maslouhi een live-podcast. Verwacht onder meer een gesprek met de Nigeriaanse denker Oyeronke Oyewumi over de sociaal-culturele constructie van gender.
 
Dipsausis een tweewekelijkse podcast door en voor vrouwen van kleur en iedereen die geïnteresseerd is in een ander geluid. Gepresenteerd en opgericht door Anousha Nzume, Ebissé Rouw en Mariam El Maslouhi.

Daphina Misiedjan

Er is genoeg drinkbaar water voor de hele wereldbevolking en volgens onderzoeker Daphina Misiedjan is dat een mensenrecht. Helaas heeft niet iedereen hier gelijke toegang toe. Aan de grond hiervan ligt een door en door politieke en normatieve vraag: ‘wie beslist er over de mondiale waterverdeling?’ Daarom is het belangrijk om op een juridische manier over waterverdeling na te denken en wetgeving zo aan te passen dat het mensenrecht op water ook in de praktijk invulling krijgt. Op Thinking Planet gaat jurist Daphina Miesiedjan in gesprek met de Ethiopische filosoof Workineh Kelbessa over ecologische vraagstukken.
Daphina Misiedjan is verbonden aan de Universiteit Utrecht, onderzoeker aan het Utrecht Center for Oceans, Water and Sustainability Law en verbonden aan het Centre for Global Challenges van de universiteit. Ze onderzocht de toegang tot water van kwetsbare bevolkingsgroepen in onder meer Suriname, Zuid-Afrika en Yemen. In 2017 ontving ze de Black Achievement Stimuleringsprijs voor jong talent en dit voorjaar de Agnites Vrolikprijs voor haar bijdrage aan actuele vraagstukken.

Dorine van Norren

'De natuur is niet zomaar een bezit, we moeten ermee samenleven', stelt diplomaat Dorine van Norren. Op Thinking Planet geeft zij een introductiecollege over Buen Vivir. Deze Zuid-Amerikaanse levensvisie is biocentrisch, en draait om leven in harmonie met jezelf, anderen en de natuur. Centraal staan de rechten van de natuur, oftewel Moeder Aarde (pacha mama). Buen Vivir is afgeleid van de term sumak kawsay, de goede wijze van leven, afkomstig uit het inheemse volk Quecha dat onder andere in Ecuador, Bolivia en Peru woont. 
Dorine van Norren promoveerde in rechten en ontwikkelingsstudies op de relatie tussen duurzame ontwikkelingsdoelen en een vergelijkend onderzoek tussen Afrikaanse Ubuntu filosofie (Zuid-Afrika), het Zuid-Amerikaanse Buen Vivir welzijnsbegrip (Ecuador) en het Boeddhistische Gross National Happiness concept (bhutan). Ze werkte voor verschillende ministeries, adviesraden en UNESCO.
 

Woei-Lien Chong

In de levenskunst van de grote daoïstische wijsgeren Laozi en Zhuangzi speelt de qi-meditatie of qi-geleiding een grote rol. Zij maakt een precieze en accurate waarneming van de werkelijkheid mogelijk, en trefzekerheid en finesse in het dagelijks handelen, zoals Laozi aangeeft in zijn befaamde uitspraak ‘pas wuwei toe en niets blijft ongedaan’. Wuwei betekent dus niet 'niets-doen', zoals zo vaak wordt gedacht. Sinologe en filosofe dr. Woei-Lien Chong legt uit waarom. Na haar lezing geeft Robert-Jan Schippers, expert in qigong en taijiquan, een workshop om de qi-meditatie in de praktijk te ervaren.
 
Dr. Woei-Lien Chong, bekend van Filosofie met de vlinderslag: de daoïstische levenskunst van Zhuangzi (Damon, 2016) studeerde sinologie en filosofie in Leiden, en is verbonden aan de Internationale School voor Wijsbegeerte (ISVW) in Leusden.

 

Reine Rek

Oosterse wijsbegeerte heeft op veel mensen een bijna magische aantrekkingskracht, maar hoe passen ideeën als wuwei (niet-doen) in ons drukke alledaagse leven? Als praktisch filosoof weet Reine Rek (1983) als geen ander abstracte filosofische theorieën te koppelen aan alledaagse vragen. Op Thinking Planet treedt ze tweemaal op als moderator. Eerst bij het gesprek tussen schrijver en drugsonderzoeker Arno Adelaars en neurowetenschapper Michiel van Elk over ayahuasca, de hallucinogene drank die een centrale rol heeft in sommige Zuid-Amerikaanse rituelen. Daarnaast leidt ze het gesprek over depressie en burn-out tussen kenners van drie verschillende oosterse denkstromingen; hoogleraar boeddhisme Paul van der Velde, specialist confucianisme Alice Simionato en martial arts-expert Robert-Jan Schippers. 
Reine Rek (1983) organiseert cursussen, workshops en trainingen om grote filosofische levensvragen naar het dagelijkse leven te vertalen.

Lamin Kuyateh

Kunnen we ons het geluid van een nog onbekend instrument inbeelden? Ooit van een 'kora' gehoord? De Gambiaanse muzikant en een van ’s werelds beste koraspelers Lamin Kuyateh laat op Thinking Planet de bijzondere klanken horen die de kora mogelijk maakt.
In West-Afrikaanse landen is een griot of djeli de muzikale overbrenger van historische verhalen of politieke boodschappen. Als een oorspronkelijke griot brengt Lamin Kuyateh zowel traditionele Gambiaanse liederen als eigen composities. Zijn vader bouwde voor hem een kora toen hij vijf was, waardoor hij van kinds af aan hij kennismaakte met muziek en verhalen. In 1996 verhuisde hij naar Nederland. Sindsdien bouwde hij individueel en met zijn band Jalliya Ensemble een internationale muziekcarrière uit. Hij trad onder meer op in het Concertgebouw en de Melkweg. Vanaf 2000 doceert hij bovendien korales op het Conservatorium van Amsterdam.

Katerina Bakatsaki

Wat als menselijke lichamen geen op zichzelf staande entiteiten zijn? En wat als lichamelijke beleving en diens betekenis voor ons zich nooit in afzondering ontwikkelen maar in een verstrengeld web van onderlinge verbondenheid? Een beetje zoals het weer.

De vraag is op welke manier zo'n opvatting van de ecologie van beleving de gevestigde concepten rondom het vormen van ´zelf´ en identiteit kan bediscussieren. Want wat zou dat betekenen voor de hiërarchieën tussen lichamen en andere lichamen, instrumenten, gereedschap, oppervlakten, ruimtes, gebouwen en landschappen?
Deze vragen keren terug in zowel het werk van Katerina Bakatsaki als choreograaf, docent en onderzoeker als in Body Weather, de basis van haar werk. Body Weather is een training en performance practice opgezet door Japanse danser Min Tanaka in de vroege jaren ´80 en verder ontwikkeld in laboratoria wereldwijd. Tussen 1986 en 1993 was Bakatsaki lid van ´Maijuku´, het performance gezelschap van Tanaka in Japan. Sinds 1996 leidt zij samen met Frank van de Ven, Body Weather-Amsterdam, een platform voor training- en performance-onderzoek. Zij is docent aan de Universiteit voor de Kunsten Utrecht  (HKU) en neemt deel aan interdisciplinaire activiteiten binnen Europa en daarbuiten.
 
Katerina nodigt u uit voor een toegankelijke praktijksessie, een lichamelijk onderzoek naar opvattingen over onderlinge verbondenheid.

ENGLISH
What if human bodies are not self-contained entities? And what if physical experience and its meaning for us never evolve in isolation but rather through intricate webs of connectedness? Just like the weather.
How would such a view on the ecology of experience question age-old certainties regarding how we form self and identity?  
How would that affect the hierarchies between bodies and other bodies, instruments, tools, surfaces, spaces, buildings, landscapes, and so on?
Such questions recur in the work of choreographer, teacher and researcher Katerina Bakatsaki and in Body Weather, which forms the basis of her work. Body Weather is a training and performance practice that was founded by Japanese dancer Min Tanaka in the early 80s and further developed in laboratories worldwide. Bakatsaki was a member of Tanaka´s performance company Maijuku in Japan from 1986 until 1993. Since 1996, she has led Body Weather-Amsterdam, a platform for training and performance research together with Frank van de Ven. She is a lecturer at the Utrecht University of the Arts (HKU) and is involved with interdisciplinary activities throughout Europe and beyond.

Katerina will offer an accessible practical session, as a physical inquiry into notions of interconnectedness.

Kiki Kolman

‘Weg met de hegemonie van de witte filosoof’ schrijft de jonge filosoof en journalist Kiki Kolman in een artikel in Trouw. Kolman bekritiseert de status van de filosofische canon, die voornamelijk westers, wit en mannelijk is. De universitaire opleiding filosofie mist diversiteit, en juist daar zouden we naar moeten streven. Eerder heeft Kolman filosoof Judith Butler geïnterviewd over homofobie en racisme. ​Op Thinking Planet modereert zij een aantal gesprekken. 
Kiki Kolman studeerde Political theory aan de Radboud Universiteit Nijmegen en is tegenwoordig programmamaker bij LUX debat. LUX/debat ontwikkelt en organiseert publieke debatten gericht op inhoudelijke verdieping met uiteenlopende thematiek. 

Heidi Dorudi

Dekoloniseer uw denken, zeggen velen. Maar kunnen we dit wel? Zijn we niet gedoemd om steeds een witte man, kleurling, middenklasse vrouw, migrant, kolonisator, gekoloniseerde te blijven? Heidi Dorudi stelt deze kritische vragen tijdens het gesprek Dekoloniseer uw denken! tussen filosoof Rolando Vàzquez, socioloog Oyeronke Oyewumi en theatermaker Ogutu Muraya. Zij geloven dat het wel degelijk mogelijk is om uit onze vaste kaders te treden.
Daarnaast begeleidt Dorudi het slotgesprek tussen de hoofdredacteur van Filosofie Magazine Leon Heuts, Rolando Vàzquez en Douglas Berger over de betekenis van Thinking Planet. Wat hebben we nu aan een evenement als Thinking Planet? En staan we hierna echt open voor nieuwe culturen, of blijven het exotische consumeerbare goederen? 
“Heidi Dorudi is filosoof en schrijver en publiceert op haar eigen website dorudi.nl. Ze omschrijft zichzelf als mensenrechtenactivist en intersectioneel feminist. Op dit moment schrijft ze haar eerste boek ‘Een licht in donkere tijden - Het metafysische denken van Hannah Arendt’ bij alineauitgevers.nl.


Foto: Merlijn Doomernik - www.doomernik.com