Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 5/2020

Fladderend, terloops of bewust

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Emma Krone en Ilana Buijssen

Focus! Maar hoe? De ene aandacht is de andere niet. Zes geconcentreerde perspectieven uit de filosofie.
 

Aandachtig dromen

Locke's gedachtestroom

 

Zoals er verschillende manieren van zwemmen zijn, zo zijn er ook manieren van denken. Ook al noemen we borstcrawl en vlinderslag allebei zwemmen, het effect is telkens anders. De Engelse filosoof John Locke (1632-1704) wijst ook op die verschillen in het denken. Het ene denken is het andere niet. We kunnen analyseren, beschouwen, en zelfs dromen is volgens Locke een denktechniek. Zo ook aandacht. ‘Wanneer we onze gedachtestroom opmerken, en als het ware registreren in het geheugen,’ schrijft Locke in zijn Essay Concerning Human Understanding, ‘hebben we te maken met aandacht.’ En zoals zwemmen niet zonder water kan, zo wordt onze aandacht gedreven door voorbijkomende gedachten. 
 

Authentieke aandacht

Rousseau over een vrije opvoeding

Een gebrek aan concentratie wordt niet zelden geweten aan een gebrek aan discipline. Opvoeding en onderwijs worden daarom vaak gezien als een disciplinerende oefening. Met geconcentreerd sommen maken en rijtjes leren kweken we de juiste aandacht. Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) verzet zich tegen deze opvatting. Aandacht kun je niet opleggen, maar moet uit het kind zelf komen. In zijn boek Emile, of over de opvoeding (1762) beschrijft Rousseau hoe de jongen Emile midden in de natuur opgroeit – afgesloten van maatschappelijke invloeden. Op eigen houtje kan Emile de wereld ontdekken en daarmee ook zichzelf. Rousseau maakt aan de hand van het verhaal duidelijk dat het kind op deze manier zijn ‘kindertijd’ wordt gegund. En dat het door ‘zijn spel, zijn plezier’ vanzelf leert zijn aandacht op de juiste manier te verdelen.
 

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.