Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
WP nr. 3/2019

Wat is natuur nog in het antropoceen?

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Sjaak Swart

We leven in het antropoceen: het tijdperk waarin de mens overal op aarde zijn invloed doet gelden. Sjaak Swart gaat op zoek naar de betekenis van natuur in deze tijd. Bestaat er nog wel ‘echte natuur’?

Natuur is voor tevredenen of legen.
En dan: wat is natuur nog in dit land?
Een stukje bos, ter grootte van een krant,
Een heuvel met wat villaatjes ertegen.
(Eerste strofe uit J.C. Bloem (1945), De Dapperstraat)


De dichter J.C. Bloem stelt in het sonnet ‘De Dapperstraat’ dat natuur niet zoveel meer voorstelt. Hij geeft de voorkeur aan de stad en is aan het eind van het gedicht ‘domweg gelukkig, in de Dapperstraat’. Hij schreef dit kort na de Tweede Wereldoorlog, maar het lijkt een voorbode te zijn van wat we nu het antropoceen noemen: het tijdperk waarin de mens overal op aarde zijn invloed doet gelden en waar de verschillen tussen natuur en cultuur, tussen stad en ommeland en tussen wild en tam niet meer duidelijk zijn, of hoogstens gradueel.

De term ‘antropoceen’ werd door de Nederlandse Nobelprijswinnaar Paul Crutzen en zijn collega wijlen Eugene Stoermer in het jaar 2000 voorgesteld als naam van het geologische tijdperk waarin we nu leven. Het antropoceen zou de opvolger zijn van het holoceen, het tijdperk dat na de laatste ijstijd, zo’n 12.000 jaar geleden, begon (Steffen e.a. 2011). De auteurs willen daarmee uitdrukking geven aan de verstrekkende geologische, klimatologische en ecologische invloed van de mens. Zij wijzen onder andere op de enorme uitstoot van broeikasgassen, zwavel- en stikstofoxiden, de gigantische productie van synthetische stikstof, het enorme zoetwatergebruik, het grote verlies aan biodiversiteit, het verdwijnen van de natlanden (wetlands) en de achteruitgang van de vispopulaties. Verliezen we zoveel natuur? Is er nog wel natuur in het antropoceen?

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.