Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 10/2019

Voorwoord: Improviseren

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Louis Hoeks
Hoofdredacteur Filosofie Magazine

Toen ik 17 was, speelde ik basgitaar in een punkbandje. Geheel volgens het cliché stond ik al na een paar uurtjes oefenen op een podium, omgeven door vrienden met meer muzikale ervaring. Ik bakte er weinig van, maar toch genoot ik. Wat was het heerlijk om zo samen bezig te zijn.

In dit nummer staat de magie van muziek centraal. Waardoor kan muziek ons raken? Waarom is het  zo leuk om muziek te maken? In zijn dit jaar verschenen autobiografie Het welgetemperde gemoed blikt filosoof en pianist Jos Kessels (pagina 18) terug op zijn eigen leven aan de hand van Bachs Wohltemperierte Klavier: van de eerste prelude die hem herinnert aan een gelukservaring uit zijn jeugd tot prelude 24 waarbij Kessels mijmert over de goddelijkheid in het aardse.

Kessels hoort een ‘scheppende en ordenende kracht’ in muziek, het is voor hem een bewijs van het bestaan van God. Hij citeert Arthur Schopenhauer: ‘De componist openbaart het diepste wezen van de wereld en spreekt de diepste wijsheid uit, in een taal die zijn rede niet kan verstaan.’

Dit laatste geldt volgens de befaamde marxistische filosoof Theodor Adorno alleen voor klassieke muziek. Volgens Adorno maakt populaire muziek de mens tot een slaafse consument en weerhoudt ze hem ervan een kritisch burger te worden, schrijft columnist Alicja Gescinska (pagina 9). Daarmee gaat hij wel erg makkelijk voorbij aan de oproep tot verandering die klinkt in rap, soul en punk. 

Bovendien ontgaat Adorno de kracht van het samen improviseren. In een essay (pagina 24) stelt filosoof en saxofonist Jurriën Rood dat een jamsessie alleen kan slagen als er sprake is van een aantal – onuitgesproken – regels. Zonder gezamenlijk doel geen muzikaal succes.

Als boze tiener kreeg ik dus zomaar een lesje burgerschap zonder het te beseffen. Waar een punkbandje al niet goed voor kan zijn.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.