Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 10/2019

Het moment... dat je op zoek moet naar nieuwe waarheden

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Carolien van Welij
Filosoof, neerlandicus

Gerko Tempelman (31) is filosoof en theoloog. Hij schreef vorig jaar Ongeneeslijk religieus.



'Als je in Amsterdam gaat studeren, zul je je geloof verliezen, zei een vrouw uit de Vrijgemaakte Kerk waarin ik opgroeide. Dat zou mij niet overkomen. Ik was ervan overtuigd dat ik na mijn studie theologie de opleiding tot dominee zou volgen in Kampen. Ik bereidde me goed voor op de confrontatie met niet-­christelijke ideeën en nam me voor elke avond aan persoonlijke Bijbelstudie te doen. Maar in Amsterdam ging mijn volledige pakket met overtuigingen op de helling. De waarheid was coherent binnen het systeem van de Vrijgemaakte Kerk. Daarbuiten – in de ont­moeting met anderen – zakte het systeem in elkaar.

In mijn gereformeerde milieu was het altijd “wij” tegen “zij”. Wij hadden de waarheid te pakken en de buitenwereld probeerde daar iets anders van te maken. Het verbaasde me dat ik in Amsterdam ­eenzelfde wij-zijdenken tegenkwam, maar dan in omgekeerde richting: “wij wetenschappers” en “zij, de goedgelovige massa”.

Toen ik me verdiepte in de wijsgerige traditie van de islam, viel me op dat daar rede en religie niet altijd zo’n onoverbrugbare tegenstelling vormden. De middeleeuwse islamitische filosoof Averroës – ook bekend als Ibn Rushd – werkte aan het hof van de orthodoxe kalief én was commentator van Aristoteles. Averroës onderscheidde drie manieren om ware uitspraken te doen: op retorisch, dialectisch en demonstratief niveau. Ze zijn alle drie waar. Maar alle drie ánders waar. We moeten oppassen dat we het demonstratieve niveau – de taal van de wetenschappers – als enige niveau gaan zien. We raken andere vormen van waarheid uit het oog.

Averroës liet me zien dat gelovig zijn is toegestaan. Echt religieus vind ik mezelf niet. Maar ik wil theoretische ruimte scheppen voor religie – ik vind het belangrijk dat religie mag bestaan. Het is wel paradoxaal dat ik me daarvoor bedien van die demonstratieve, wetenschappelijke taal. Zelf heb ik nu eenmaal geen spirituele voelsprieten.'

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.