Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 4/2019

Close Reading: Kant maakt liegen onmogelijk

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Sophie van Balen
Schrijver en filosoof

Mogen we ons uit een situatie van verlegenheid helpen met een leugentje om bestwil? Immanuel Kant wijst het streng van de hand.

Het is geheel en al onmogelijk om in de wereld en zelfs ook daarbuiten iets te bedenken dat zonder restrictie voor goed gehouden kan worden, behalve dan een GOEDE WIL’ (393). De openingszin van het eerste hoofdstuk van Kants Grundlegung (1785) is een van de bekendste en typeert meteen de stijl waaraan je Kant zo goed kunt herkennen. Dubbele ontkenningen, lange zinnen en overtuigingen wisselen elkaar af. Maar wie de scherpte kan opbrengen om verder te lezen wacht een parel der westerse wijsbegeerte.

In de Grundlegung ontwikkelt Kant de fundering voor zijn moraalfilosofie, de deontologie (letterlijk: plichtenleer). Hij geeft hierin niet zozeer een antwoord op de vraag ‘Wat is het goede om te doen?’, maar laat zien hoe redelijke wezens toegang hebben tot een antwoord op deze vraag. De goede wil speelt hierin een sleutelrol. Want aangezien de natuur (of God) altijd het beste middel voor haar doelen inzet en zij ons de rede heeft gegeven, kan het niet anders dan dat wij gericht zijn op iets dat met de rede het best te bereiken valt. Derhalve moet ‘de ware bestemming van de rede zijn een wil voort te brengen die geenszins goed is als middel voor een andere bedoeling, maar die op zichzelf genomen goed is’ (396).

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.