Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
14-03-2019

Sartre als krijgsgevangene

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
Na de Tweede Wereldoorlog is de tijd rijp voor een nieuwe gedachte: de radicaal vrije mens. Zo vrij dat hij er zelfs toe veroordeeld is. Deze vrijheid brengt een grote verantwoordelijkheid met zich mee. En dat is niet altijd makkelijk. Dat realiseerde Sartre zich maar al te goed, vertelt filosoof Alec van der Horst.

‘Later zou hij verklaren dat zijn tijd als krijgsgevangene de gelukkigste in zijn leven was geweest: de last van de vrijheid weegt minder zwaar in gevangenschap – je hebt niets meer te kiezen –, net als de eenzaamheid, die verzacht wordt door de gedeelde ellende en haat jegens de Duitse bewakers.’

Volgens Van der Horst kan Sartre in veel opzichten als de grootste filosoof van de twintigste eeuw beschouwd worden, en zien we veel van zijn gedachtegoed op verschillende manieren ook nu nog terug.  

‘Sartre staat als bijna geen ander aan de basis van onze hedendaagse fascinatie voor de strijd van minderheden en slachtoffers (vermeend of niet), en in dat opzicht is zijn invloed op het huidige ideologische klimaat nog altijd gigantisch te noemen.’

Sartre ziet het aangaan van een collectieve strijd als een manier om een identiteit te verschaffen waardoor je kunt ontsnappen aan de onontkoombare last van de vrijheid.

‘Ook werpt de jonge Sartre een interessant licht op het huidige debat over identiteitspolitiek: van LGBT-activisten, militante feministen en racisme- en islamofobiebestrijdende bewegingen tot boze witte mannen – tegenwoordig lijkt iedereen vooral de geborgenheid van de groep op te zoeken en daarmee te ontsnappen aan de last van de vrijheid.’

Uiteindelijk, concludeert Van der Horst, is de belangrijkste les van Sartre dat we ons eigen leven moeten leiden.

‘Ook  al zijn de omstandigheden nog zo tegen ons. Het laatste woord is aan hem. Het komt uit een van zijn filosofische verzamelbundels (Situations, 1976) en het drukt op een mooie manier de tragische en paradoxale positie van de mens uit: ‘Men doet niet wat men wil en toch is men verantwoordelijk voor wat men is.’

Nieuwsgierig naar de levensloop van Sartre? Lees hier het hele artikel (alleen toegankelijk voor leden).

 

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.