Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
08-03-2019

Waarom filosoof Jeroen Hopster nog steeds Michael Jackson fan is

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Eva Maria de Langen

Naar aanleiding van de première van de documentaire Leaving Neverland, waarin twee mannen Michael Jackson beschuldigen van seksueel misbruik, vertelt filosoof en Michael Jackson fan Jeroen Hopster waarom we nog steeds van zijn muziek kunnen en mogen genieten.

In hoeverre denk je dat de documentaire bewijsmateriaal is?
‘Een documentaire is geen rechtszaak. Het kan best zijn dat er interessante getuigenissen naar voren worden gebracht, maar er vindt geen hoor en wederhoor plaats. Deze documentaire geeft natuurlijk niet het laatste oordeel. Maar helpt wel een inschatting te maken van wat er is gebeurd. We weten al langere tijd dat Michael Jackson een vreemd karakter is, en dat hij intieme relaties onderhield met kinderen. Maar deze documentaire suggereert dat hij uitgesproken pedoseksueel was. Het doet verdere afbreuk aan het ethische gehalte van zijn karakter.’

Je bent zelf een groot Michael Jackson fan. Raak je nu nog steeds betoverd door zijn muziek?
‘Ik luister niet anders naar zijn muziek, daar zie ik nog steeds dezelfde waarde van in. Maar deze documentaire roept wel een interessante ethische vraag op: in hoeverre kun je iemands verderfelijke karakter scheiden van zijn geweldige muziek? Ik denk dat veel fans Michael Jackson tot op zekere hoogte altijd al hebben gecompartimenteerd: aan de ene kant is de geweldige artiest wiens muziek zij waarderen, aan de andere kant dat buitenissige karakter. Die hebben we altijd al een beetje van elkaar gescheiden.’ 

NH radio heeft de muziek van Michael Jackson geboycot, wat vind je van deze keuze?
‘Wanneer je er als radiostation voor kiest om zijn muziek nooit meer te draaien, dan doe je de waarde van zijn muziek daarmee tekort. Het streven zou moeten zijn om de muziek te kunnen blijven luisteren, maar op zo’n manier te presenteren dat het duidelijk wordt dat we het gedrag van Michael Jackson afkeuren. We moeten dus proberen de artiest van te scheiden van de kunst die hij maakt. Ook al is dat niet gemakkelijk, al helemaal niet bij popsterren.’

‘Dit ideaal moeten we ten eerste nastreven omdat we willen dat kunstwerken die een grote culturele betekenis hebben niet verloren gaan, en ook omdat we anders te veel oeuvres van discutabele figuren moeten schrappen. Denk aan de componist Richard Wagner, cineast Woody Allen en filosoof Martin Heidegger. De vraag is of je wel in een maatschappij wil leven waarin elke kunstenaar een moreel voorbeeldfiguur moet zijn. Daar moeten we discussie over aangaan. Kunnen we inderdaad naar iemands muziek luisteren, terwijl we duidelijk afstand nemen van zijn daden? De geschiedenis suggereert van wel; het concertgebouw zit nog steeds vol bij uitvoeringen van Wagner.’

Is het ethisch verkeerd om naar de muziek van Michael Jackson te luisteren?
‘We moeten ons afvragen of de muziek zelf ons perverteert. Worden wij slechtere mensen als we naar de muziek van Michael Jackson luisteren? Ik denk van niet. Het luisteren naar Thriller maakt ons niet meer pedoseksueel dan luisteren naar enig andere muziek. Wanneer Michael Jackson zijn omgang met kinderen expliciet had verdedigd in zijn muziek, dan was de link tussen zijn privéleven en zijn muziek veel sterker geweest. Of wanneer hij nog in leven was geweest, en we door naar zijn muziek te luisteren hem mede mogelijk zouden maken zijn misbruik voort te zetten. In dat geval zouden er sterkere redenen geweest zijn om zijn muziek te bannen, of zijn platen niet meer aan te schaffen’.

Afgelopen week werd R&B-zanger R. Kelly beschuldigd van seksueel misbruik. Hij is nog in leven. Verandert dit de zaak?
‘Ja, dat denk ik zeker. Wanneer een artiest nog in leven is, moet je je afvragen of je diegene wel een podium moet bieden. Het boycotten van de muziek heeft dan andere effecten. Het is logisch dat concerten van R. Kelly worden afgelast. In het geval van Michael Jackson ligt dat anders. Omdat Michael Jackson niet meer in leven is, is hij ook niet meer in staat zijn kindermisbruik voort te zetten.’

‘Dat deze zaak nu zoveel aandacht krijgt, terwijl getuigenissen tegen Michael Jackson al veel langer bestaan, laat zien dat iemands status als idool tegenwoordig geen reden meer is om ergens mee weg te komen. Dat heeft onder meer te maken met de #MeToo beweging en de opkomst van sociale media. In de jaren negentig was dat anders, en glipte Michael Jackson overal doorheen. Daarin zijn de tijden ten goede veranderd.’
 

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.