Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
05-12-2018

Het recht om niet misleid te worden

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Nina Tesselaar

Tijdens de Brexit en Trump-campagnes werden burgers massaal misleid. Volgens filosoof Naomi van Steenbergen moeten ze daar beter tegen beschermd worden. In de serie Nieuwe Mensenrechten: het recht om niet misleid te worden.

 ‘Boris Johnson beloofde tijdens zijn Brexit-campagne dat het geld dat het Verenigd Koninkrijk zou besparen door uit de EU te stappen naar de National Health Service zou gaan. Het ging om 350 miljoen pond – per week. Er reed zelfs een bus rond waar deze belofte in koeienletters op was gedrukt. Achteraf bleken het loze beloftes, en de betrokken politici verkondigden dat ze er niets mee te maken hadden. Ondertussen werden burgers wel in hun keuze beïnvloed. Dit is maar één voorbeeld van hoe burgers massaal misleid worden – niet alleen door politici en bedrijven, maar ook op internet en in de supermarkt.’

‘Misleiding is problematisch vanuit de gedachte dat autonomie een belangrijke waarde is. Vooral in het Westen hebben we autonomie hoog in het vaandel staan. We willen zelf kunnen beslissen hoe we handelen en wat de consequenties zijn, en willen dat ons handelen door onszelf tot stand komt. Maar als mensen moedwillig onjuiste informatie verspreiden, is de vraag of je nog wel een autonome keuze kunt maken. Je kunt dit natuurlijk niet altijd tegenhouden – vooral niet op internet, waar het lastig is om te bepalen wie welke informatie verspreidt. Maar het recht om niet misleid te worden kan burgers wel beschermen tegen misleiding door de overheid.’

‘Dat is des te belangrijker omdat misleiding door de overheid ook democratische principes en andere mensenrechten in gevaar brengt. Misleiding op politiek gebied ondermijnt bijvoorbeeld een fundamenteel vertrouwen tussen burgers en vertegenwoordigers. Maar een dergelijk vertrouwen is juist een belangrijke pijler van een democratische samenleving. Politici die misleiden maken misbruik van het vertrouwen dat burgers in hen hebben gesteld, en in een goedwerkende democratie ook moeten stellen. Daarnaast komt ook het recht op vrije verkiezingen in het gedrang. Dit recht is zelfs opgetekend in de Universele Verklaring. Maar vrije verkiezingen zijn niet vrij als je niet écht weet op wie of waarvoor je stemt.’

‘Het is wel een probleem dat overheden dit recht waarschijnlijk niet willen ratificeren. De overheid wil immers controle over wat hun burgers weten, ook in een democratie. Dat geldt al helemaal voor landen waarin autonomie niet zo’n grote waarde is. Maar als we dit recht voorstellen zou het interessant zijn om te kijken welke overheden protesteren en wat voor politieke discussie het teweegbrengt. Daarbij geeft dit recht een belangrijke maatschappelijke boodschap af dat er iets moet veranderen.’
 

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.