Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 12/2018

Historisch Profiel: Descartes

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Han van Ruler

De Fransman René Descartes vernieuwde de filosofie. Maar deed hij dat wel helemaal alleen? Het verhaal van een vriendschap die begon met een toevallige ontmoeting in Breda.

Op 10 november 1618 – dit jaar precies 400 jaar geleden, en net als dit jaar op een zaterdag – vond er op straat in Breda een gedenkwaardige ontmoeting plaats tussen een Fransman die wereldberoemd zou worden en een Nederlander die vandaag de dag veel minder bekend is, maar die wel een cruciale rol heeft gespeeld in de intellectuele ontwikkeling van zijn nieuwe vriend.

Die Fransman was René Descartes. Hij was in Breda omdat hij in dienst was getreden van het leger van prins Maurits, dat door het bestand met de Spanjaarden werkeloos ingekwartierd lag aan de grens met de Zuidelijke Nederlanden. De man die Descartes die zaterdag ontmoette, was Isaac Beeckman (1588-1637), een Zeeuwse ingenieur van Zuid-Brabantse afkomst die in Breda een herfst lang aan het werk was bij zijn oom en bovendien op zoek was naar een vrouw.

Tekst loopt door onder afbeelding

Illustratie: Maartje de Sonnaville


Iemand had die dag op straat een quasiwiskundig probleem opgehangen, en Descartes vroeg aan omstanders of er iemand was die het raadsel voor hem kon vertalen. Beeckman stond er toevallig ook. Hij was afgestudeerd zowel in theologie als in medicijnen en vertaalde het vraagstuk zonder problemen voor Descartes in het Latijn. De twee raakten aan de praat, en tijdens de korte periode waarin ze elkaar vervolgens bleven opzoeken (eind 1618, begin 1619), bespraken Beeckman en Descartes allerlei natuurkundige problemen, zoals over de aard van licht en de vrije val van lichamen, vraagstukken over vloeistoffen in evenwichtstoestand en kwesties uit de muziektheorie. Een deel daarvan ontleende Beeckman aan het werk van Simon Stevin (1548-1620). Beeckman wakkerde hiermee bij zijn jongere vriend de interesse voor een nieuwe natuur­filosofie aan.

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.