Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
23-11-2018

Het recht op geweldloze relaties met dieren

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Nina Tesselaar

Geweld tegen niet-menselijke dieren is geïnstitutionaliseerd, zegt filosoof Eva Meijer. Het is daarom bijna niet mogelijk om een geweldloze relatie met dieren te onderhouden. Daar moet verandering in komen. In de serie Nieuwe Mensenrechten: het recht op geweldloze relaties met dieren.

‘We hebben de hele dag door interacties met dieren. Dit is het meest herkenbaar voor mensen die een huisdier hebben: je communiceert met je huisdier en je weet ongeveer hoe dat zich voelt. Andersom weet je huisdier dat ook van jou. Maar ook zonder huisdier sta je in contact met dieren. In de stad leven we bijvoorbeeld samen met duiven, ratten en muizen. We kunnen dat niet vermijden: we zijn zelf dieren, en we leven samen met andere dieren.’  

‘Helaas zijn veel van die interacties met dieren doordrenkt van geweld. Het vlees dat ’s avonds op je bord ligt, is daar op een gewelddadige manier terechtgekomen. Maar ook als je vegetariër of veganist bent kun je dat geweld niet helemaal mijden: dieren zijn bijvoorbeeld in allerlei producten verwerkt – zo worden dode varkens verwerkt tot onder andere kogels, kunstharten en benzine, en ook via de belasting betaal je impliciet mee aan de bio-industrie.’

‘Het is heel raar dat we hierin geen keuze hebben, dat we altijd medeplichtig zijn aan geweld tegen dieren. We willen toch ook niet medeplichtig zijn aan geweld tegen mensen? En het is vanuit democratisch perspectief ook raar dat we niet met dieren communiceren over wat zij willen, omdat onze keuzes hun levens in zo’n grote mate bepalen.’

‘Volgens de politicoloog Dinesh Wadiwel herkennen mensen direct geweld tegen dieren wel, maar geïnstitutionaliseerd geweld niet. Dat komt doordat we in onze cultuur en kennissystemen mensen en dieren als fundamenteel verschillend zien. Kinderen zien dieren nog als medewezens, maar wanneer ze elf of twaalf jaar oud zijn, raken ze gewend aan het idee dat het normaal is om dode dieren te eten. En tegen de tijd dat ze pubers zijn, zien ze mensen als een hogere levensvorm. De filosoof Jacques Derrida zegt zelfs dat het geweld tegen dieren al verankerd is in onze taal. Door één verzamelnaam te gebruiken voor alle dieren doen we de verschillen tussen dieren tekort en legitimeren we de vermeende hiërarchie tussen mensen aan de ene kant en andere dieren aan de andere kant.’

‘Juist omdat het zo vanzelfsprekend is geworden dat we ons op een gewelddadige manier tot dieren verhouden, hebben we recht op geweldloze relaties met dieren. Dat betekent dat we alle manieren waarop geweld tegen dieren is verankerd in instituties moeten afschaffen. Machtsrelaties zijn onvermijdelijk, maar instituties moeten rechtvaardig zijn. Natuurlijk kan dit niet in één keer: we moeten het radicaal anders doen en leren wat de dieren willen, en dat heeft tijd nodig.’

‘Ik zie dit recht ook als een onderdeel van morele vooruitgang. We hebben als samenleving al veel morele revoluties gehad, bijvoorbeeld op het gebied van seksisme en racisme. Natuurlijk zijn die nog lang niet voltooid, maar we gaan wel vooruit. Mensen zijn altijd op zoek naar hoe ze een goed mens kunnen zijn, hoe ze een goed leven kunnen leiden. Respectvolle relaties met andere dieren horen daarbij.’
 

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.