Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 11/2018

Volgens deze historicus houden mensenrechten de ongelijkheid in stand

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Irena Rosenthal

De Amerikaanse historicus Samuel Moyn is kritisch over de mensenrechten, die volgens hem een blinde vlek voor economische ongelijkheid met zich meebrengen. Hoe komt dit, en valt dit te doorbreken?

‘Spannend was het zeker. Maar ik was wel onderdeel van een overheidsapparaat dat de publieke opinie over oorlog probeerde te beïnvloeden.’ Samuel Moyn, hoogleraar geschiedenis en rechten aan Yale University (VS), schudt zijn hoofd als hij herinneringen ophaalt aan zijn stage in het Witte Huis.

Tijdens de Kosovo-oorlog (1999) werkte Moyn bij de Nationale Veiligheidsraad van voormalig president Bill Clinton om het Amerikaanse mensenrechtenbeleid te promoten. Hij schreef mee aan speeches en opiniestukken, zoals een pleidooi in de New York Times dat de NAVO-bombardementen in Kosovo als ‘rechtvaardig en noodzakelijk’ verdedigde, gepubliceerd onder de naam van Clinton. Moyn: ‘Net als andere linkse intellectuelen beschouwde ik mensenrechten als onze erfenis van de Verlichting en vond ik dat de Holocaust de VS verplichtte mensen te redden van genocide. Never again, was ons credo. Het voorkomen van wreedheid stond centraal; niemand sprak over sociaal-economische rechten. Dit hadden we geleerd van Michael Ignatieff, die het denken van mijn generatie over mensenrechten sterk gevormd heeft.’

De oorlog in Irak (2003-2011) zaaide twijfel bij de linkse Amerikaanse elite over de morele superioriteit van de Verenigde Staten. In de pers verschenen foto’s van Amerikaanse soldaten die in Abu Ghraib Irakese gevangenen martelden. Ook Moyn viel van zijn geloof: ‘Ik kreeg meer oog voor de illegitieme aspecten van Amerikaanse buitenlandse interventies. En ik ging me afvragen of een staat wel mag bepalen wie kan blijven leven en wie moet sterven.’ In de jaren erna ontpopte Moyn zich tot een scherp criti­caster van mensenrechten. Bekend werd hij met name door Last Utopia (2011). In dit boek haalt hij het populaire beeld onderuit dat de mensenrechten in de twintigste eeuw opkwamen als antwoord op de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog. Volgens Moyn kregen mensenrechten pas in de jaren zeventig van de vorige eeuw zeggingskracht, nadat andere, radicalere utopische idealen – zoals het socialisme – waren uitgedoofd. Ook brengt Moyns werk voor het voetlicht hoezeer mensen­rechten door machthebbers worden gebruikt om hun eigen belangen, en zelfs geweld, te legitimeren. Zo beriep de Amerikaanse president Bush zich op mensenrechten om de invasie in Irak te verdedigen.

Tekst loopt door onder afbeelding

Fotografie: Michel Mees

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.