Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 10/2018

Filosoferen achter tralies: Omarm je lot in het cachot

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Lianne Tijhaar
Redacteur Filosofie Magazine

Kan filosofie helpen als je in de gevangenis zit? Filosofie Magazine-redacteur Lianne Tijhaar volgt een filosofiecursus in de bajes. Deel 2: omarm je lot met Friedrich Nietzsche.

Hoe reageer je als je tegen je wil wordt opgesloten? Ga je ertegen in verzet, leg je het naast je neer, of omarm je het lot? Tijdens de cursus ‘Filosofie en humanisme’ in de Penitentaire Inrichting Almere lezen gedetineerden teksten van grote filosofen over existentiële thema’s als eenzaamheid, angst en eigenliefde. Het thema van vandaag is amor fati: liefde voor het lot.
 

'Zeg ja tegen het leven' - Friedrich Nietzsche

Op het nieuwe jaar. – Nog leef ik, nog denk ik: ik moet nog blijven leven, want ik moet nog denken. (…) Tegenwoordig neemt iedereen de vrijheid om zijn wensen en zijn dierbaarste gedachten uit te spreken: welnu, dan wil ik zeggen wat ik vandaag van mezelf heb ­verlangd en welke gedachte dit jaar het eerst door me heen ging – welke gedachte voor mij de basis, waarborg en zoetheid van heel mijn verdere leven zal moeten zijn! Ik wil steeds beter leren het noodzakelijke van de dingen te zien als het schone – dan zal ik een van diegenen zijn die de dingen verfraaien. Amor fati: dat zij vanaf vandaag mijn liefde! Ik wil geen oorlog voeren tegen het lelijke. Ik wil niet aanklagen, ik wil niet eens de aanklager aanklagen. Negeren zal mijn enige ontkenning zijn. En al met al: ik wil ooit alleen nog iemand zijn die ja tegen het leven zegt!


Tekst loopt door onder afbeelding

Fotografie: Bram Budel


Voordat de cursisten met elkaar in gesprek gaan, lezen ze gezamenlijk een fragment uit De vrolijke wetenschap van Friedrich Nietzsche. Eerder in dit boek komt de bekende uitspraak ‘God is dood’ voor. Volgens Nietzsche bestaat er niets buiten deze wereld. We moeten niet hopen op een uitvlucht in het hiernamaals en er bestaat ook niet zoiets als een vrije wil. Als dit tragische besef tot ons doordringt, blijft er een waardeloze wereld over.

Dit kan leiden tot verslagenheid, maar Nietzsche biedt een actief perspectief. Terwijl we weten dat het leven absurd en zinloos is, kunnen we het toch omarmen en liefhebben. Hiermee bedoelt Nietzsche niet dat we ons fatalistisch moeten neerleggen bij de gang van zaken omdat het nu eenmaal is zoals het is. Het gaat erom dat je het leven actief omarmt, alsof je het zelf zo gewild hebt. Of zoals Nietzsche het zegt: ‘We moeten niets anders willen, niet terugwaarts, niet voorwaarts en niet in alle eeuwigheid.’ Maar hoe doe je dat als je tegen je wil wordt opgesloten?
 

Warhoofd

De cursus wordt geleid door de vrijwilligers Bert en Knut. Ze zijn net aangekomen en lopen rustig door de lange grijze gangen naar de gevangenisbibliotheek. De bibliotheek is een aangenaam lichte ruimte met aan de wanden hertenkoppen van pluche. Alleen de tralies voor de zonnige ramen verraden dat je dit gebouw niet zomaar kunt verlaten.

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.