Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
24-08-2018

La La Land: de filosofie van romcoms

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Giordano Ierna

Romantische komedies zijn niet zo oppervlakkig als je zou denken. In dit eerste deel van een serie over de filosofie in popcultuur onderzoekt onze redacteur Giordano Ierna de filosofische betekenis van La La Land.

De geliefden in La La Land, Mia (Emma Stone) en Sebastian (Ryan Gosling), zijn beide hopeloze dromers. Mia wil actrice worden, maar durft er niet volledig voor te gaan. De droom van Sebastian is het openen van een eigen jazzclub, maar hij kan geen compromissen sluiten. Deze voorzichtigheid en onbuigzaamheid zijn respectievelijk hun grootste struikelblok. Na een eerste ontmoeting, die je nog zacht uitgedrukt een valse start kunt noemen, blijven ze elkaar tegenkomen:

Mia: ‘Strange that we keep running into each other.’
Sebastian: ‘It is strange. Maybe it means something.’

Er bloeit een romance op tussen de twee en gedurende het eerste deel van hun relatie weten ze elkaar aan te vullen. Al snel ontaardt dit in verwijten over en weer die gevoelige snaren raken. Maar dit is juist wat ze nodig hebben om hun gebreken te kunnen inzien. Ze groeien als persoon door van elkaar te leren en weten daardoor hun dromen na te jagen.

Deze clichés vinden hun kracht en oorsprong in het mensbeeld dat Plato schetst in het Symposium. Aristophanes houdt daarin een toespraak over het ontstaan van de mens en de liefde. Hierin beschrijft hij hoe de mens eerst dubbele lichamen had: twee hoofden, vier armen en benen én twee sets genitaliën. Er waren daardoor drie geslachten: volledig mannelijk, volledig vrouwelijk en androgyn (half man en half vrouw). Deze mensen waren slimmer en machtiger dan wij en zweerden zelfs samen tegen de goden. Zeus kon deze opstandigheid niet verdragen en strafte hen door ze in tweeën te splitsen. Sindsdien zoekt de mens naar zijn of haar wederhelft om weer compleet te worden. Zelfs het fenomeen ‘liefde-op-het-eerste-gezicht’ wordt door Plato verklaard:

Wanneer nu een van hen zijn echte wederhelft ontmoet, dan raakt hij in opperste verrukking door de vriendschap, intimiteit en zinnelijke liefde die daaruit ontstaan. Geen van beiden kan dan nog buiten de ander, zelfs niet voor een ogenblik.

Plato geeft antwoord op Sebastians vraag of zijn ontmoetingen met Mia iets betekenen: ze zijn elkaars missende helft. De Amerikaanse filosoof Stanley Cavell is van mening dat het overgrote deel van de romantische komedies Plato’s wijsgerige antropologie onderschrijft. De hoofdpersonen in romantische films, en komedies specifiek, zijn geen perfecte mensen. Ze hebben allerlei eigenaardigheden die hen aandoenlijk maken, zodat je hen wil aanmoedigen. Maar ze zijn ook op een andere manier imperfect. Ze zijn letterlijk incompleet. Net zoals de gespleten mens in het verhaal van Aristophanes.

Cavells analyse van romantische films stelt dat de personages elkaar creëren gaandeweg de film. Ze worden gevormd en vervolmaakt door de interacties die ze met elkaar hebben. Wat volgens Cavell hierbij centraal staat is een epistemologisch principe dat wordt gehandhaafd door romcoms: dat je jezelf alleen leert kennen door de ander. De hoofdpersonen zijn bijna nooit in staat tot zelfreflectie en ze hebben de ander nodig om zichzelf te begrijpen, hun fouten in zien, maar ook om hun goede kanten te erkennen.
 

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.