Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
10-08-2018

Weekendlijstje: Lust

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Van kinds af aan leren we ons te schamen voor het naakte en te schuwen voor genot. We behoren onze lusten te beteugelen en, zo niet, het vooral binnen de slaapkamer te houden. Het is misschien niet de ergste zonde, maar wel de meest basale en lichamelijke. Maar moeten we een drift die zo natuurlijk is eigenlijk wel onderdrukken en afkeuren? In dit weekendlijstje een meer bemoedigende kijk op lust en waarom we haar moeten bevrijden.

Sophie van Balen: ‘Om eros te bevrijden moeten we onze fantasie vrij spel geven.’

Met vrije partnerkeuze, seks voor het huwelijk, Tinder en gratis internet porno lijkt onze samenleving wat betreft seksualiteit vrijer dan ooit. Toch is deze keuzevrijheid slechts een schijnvrijheid volgens Sophie van Balen. De keuzes die ons worden voorgelegd zijn namelijk al door iets of iemand anders vormgegeven. De algemene voorliefde voor een heteroseksuele monogame relatie komt bijvoorbeeld voort uit de maatschappelijke wens voor productieve, stabiele arbeider die nageslacht voortbrengt. Het gevolg is dat we niet weten wat we écht begeren en het ook niet bespreekbaar maken. We beteugelen hierdoor dagelijks onze driften. Dit kost energie en compliceert de verhouding tussen seksuele partners. Want wanneer je niet weet wat je lusten zijn, hoe kan je dan je seksuele grenzen kennen? De lust moet bevrijd worden zodat we deze dimensie kunnen ontdekken. De oplossing is het gebruiken van onze fantasie. Fantasie kan ons potentiële werkelijkheden tonen en stelt ons in staat een kritische houding aan te nemen tegenover de huidige status quo. Slechts dan kan de seksuele revolutie beginnen.
Leden kunnen hier het volledige artikel lezen.

Plato: ‘Het gaat niet om de schoonheid die je hebt, maar om de schoonheid die je verlangt.’

In het Symposium schrijft Plato een educatieve rol toe aan de lust. De lichamelijke begeerte is de eerste stap naar het belangrijkste wat een mens kan bereiken: ‘de eigenlijke schoonheid aanschouwen’. In het dialoog herinnert Socrates zich een verhaal van Diotima over hoe de liefde begrepen kan worden als een trap. De onderste trede is lust. We begeren het mooie lichaam van degene waarop we verliefd zijn en vormen op deze manier onze eerste ideeën over schoonheid. We leren dan dat deze schoonheid verwant is aan de schoonheid die in elk lichaam te vinden is. De volgende trede is het inzien dat er meer is dan alleen uiterlijke schoonheid: de schoonheid van een mooie geest. Diotima beschrijft hoe je op een mooie geest verliefd kunt worden, ervoor wilt zorgen en daardoor ideeën verwekt die goed zijn voor je ontwikkeling en de maatschappij. Je begrip van schoonheid wordt steeds intellectueler en je richt je op de schoonheid van wetenschap, van kennis en van wijsheid. Ten slotte, wanneer je voldoende bent gesterkt en gegroeid, als je de volledige trap van de liefde hebt beklommen en alle vormen van schoonheid onder ogen hebt gehad, zal je eindelijk de ware schoonheid kunnen aanschouwen. Het doorlopen van dit proces heeft je tot een beter mens gemaakt volgens Plato. En zonder die eerste trede, zonder lust, was dat niet gebeurd.
U kunt hier meer lezen over de rol van lust in Plato’s Symposium.

Thomas Hobbes: ‘De toestand van de mens is een oorlogstoestand van allen tegen allen.’

Er wordt geen prettig beeld geschetst van de menselijke natuur in de werken van Thomas Hobbes. Zonder afspraken te maken en een overkoepelend gezag in te stellen, zouden we allemaal in een staat van oorlog verkeren. Toch heeft hij een goed woordje over voor de menselijke lust als natuurdrift. Lust is de onbepaalde begeerte naar seks en net zo natuurlijk als onze drang naar voedsel. Beide zijn niet per se zonden. Hobbes schrijft dat het woord ‘lust’ in principe verwisselbaar is met ‘liefde’. Het verschil is dat we ‘lust’ slechts gebruiken wanneer we het willen afkeuren.

Lust is volgens Hobbes naast een lichamelijk en sensueel genot ook een verrukking van de geest. Het gaat namelijk niet alleen om je eigen plezier, maar ook om dat van de ander. Het genot komt dan voort uit het besef dat je elkaars menselijke driften beantwoordt. De seksuele handeling is dus niet slechts een expressie van dierlijke driften, maar ook een intellectueel genot en waardering van elkaars menselijkheid.
Lees hier meer over Hobbes’ Leviathan.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.