Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
03-08-2018

Weekendlijstje: Onmatigheid

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
Losbandig en zorgeloos genot gaat vaak gepaard met een intens schuldgevoel, en misschien een kater. Elk stuk taart en glaasje wijn te veel voelt als zondigen. Maar is onmatigheid wel een zonde? Je doet er toch hooguit jezelf kwaad mee? In dit weekendlijstje lees je waarom geestverruiming van groot belang is.

Jannah Loontjens
‘Enkel op de gevaren van genotsmiddelen wijzen getuigt van een armoedige kijk op het leven en denken.’ (Uit: ‘Geniet en drink zonder mate’)
Bij het orakel van Delphi zijn resten gevonden van hallucinogene gassen, in de pijp van Shakespeare heeft cocaïne gezeten en de Maya’s rookten geestverruimend tabak. Drugs en genotsmiddelen worden sinds mensheugenis gebruikt. Jannah Loontjens vraagt zich af of het slechts om genot gaat. De gelukzaligheid van het gebruik is in ieder geval datgene waar de kerkvaderen voor waarschuwen. De ironie van het feit dat door de eeuwen heen juist geestelijken in benevelde vervoering mystieke en goddelijke ervaringen ondergaan, ontgaat Loontjens niet. Volgens haar is het geestverruimende aspect een belangrijke stimulans voor schrijvers, kunstenaars en mystici. Je te streng matigen, remt je creatieve gedachteproces. De roes is als een ontmaskering van jezelf. We prikken in die staat van bedwelming door het gewone heen en dringen door tot de onderliggende lagen van ons wereldbeeld, ons gevoel en ons denken. Loontjens’ conclusie is dat de kerkelijke deugd de nederige onderwerping is aan de grote alziende, terwijl onmatigheid juist een ervaring is van persoonlijke vrijheid.
U kunt hier het volledige artikel lezen.

Epicurus
‘Stuur mij een pot met kaas, opdat ik mij kan verwennen wanneer ik maar wil’ (Uit: Fragmenten §39)
De ethische theorie die Epicurus ontwikkelde was gebaseerd op het hedonistische gedachtengoed. Het hoogste goed is datgene dat we waarderen omwille van zichzelf: genot. Alles wat genot oplevert is goed, alles wat pijn doet is slecht. Dit is volgens Epicurus gefundeerd op het feit dat ons handelen altijd gericht is op ons eigen genot. Vandaag de dag noemen we genotzoekers nog steeds epicuristen. Toch predikte Epicurus niet voor onmatigheid. Wanneer tijdelijk genot ons toekomstig geluk vermindert, moeten we toch matigen. Jezelf zo rond eten dat je er de rest van je leven last van hebt, is niet wenselijk en moet daarom vermeden worden. Aan de andere kant moet je ook niet teveel met je gezondheid bezig zijn, want dat kan ook nadelige gevolgen hebben voor je genot. De sporter die zijn hele leven fit wil blijven, moet veel genot uit de weg gaan. Om nog maar niet te spreken van de tol die de sport op zijn lichaam kan eisen op de lange termijn. De paradoxale conclusie is dat maximaal genot dus alleen behaald kan worden door de matiging ervan.
U kunt hier een artikel lezen over Epicurus als filosoof van het genot.

Milton
‘Losbandigheid bedoelen zijn die vrijheid roepen’ (Uit: Het paradijs verloren)
Hoewel Eva door de duivel werd overgehaald om daadwerkelijk te eten van de boom van de kennis van goed en kwaad, was het de gulzigheid die zowel haar als Adam in de eerste plaats verleidde. Daarom zagen John Milton en veel middeleeuwse theologen met hem onmatigheid of gulzigheid als de oorzaak voor de erfzonde. Dit maakt haar tot de voorganger en de ergste van alle zonden. In het werk van Milton zijn er allerlei aanwijzingen te vinden voor een unieke interpretatie van gulzigheid. Een veel complexere en substantiëlere begrip dan alleen de overmatige consumptie van genotsmiddelen. Zij is te begrijpen als een symptoom en symbool van de meer abstracte begeerte die in elk mens schuilt. Hierdoor heeft deze vorm van onmatigheid niet alleen een relatie tot het lichaam, maar ook tot de geest en de wil.
U kunt hier meer  lezen over het paradijs verloren van Milton.
 

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.