Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
18-06-2018

Bij Hannah Arendt is het denken ook lijfelijk

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
In de nachtclub wilde Jannah Loontjens bekeken worden, maar als ze een essay schreef wilde ze juist onzichtbaar zijn. Dankzij Hannah Arendt begrijpt ze waarom.

Terwijl Jannah Loontjens overdag in de bibliotheek gebogen zat over stoffige en krakende filosofieboeken, werkte ze ’s nachts als danser in Amsterdamse clubs als de RoXY of de Supper Club. In de club genoot ze ervan bekeken te worden, maar tegelijkertijd voelde ze zich ook verward.

Als ik in de nacht de grenzen van seksualiteit opzocht, voelde dit voor mij als bevrijdend en emancipatoir. We provoceerden vanuit de opvatting dat de ideevorming rond seksualiteit opgerekt diende te worden; we wilden ons bevrijden uit vastomlijnde kaders omtrent mannelijkheid, vrouwelijkheid, homo- en heteroseksualiteit, omtrent ideeën over wat aantrekkelijk was en wat ‘normaal’. Het was een spel van zichtbaarheid, van kijken en bekeken worden. Maar zodra ik een essay inleverde voor mijn filosofiestudie, wilde ik juist niet bekeken worden.

Hoe kan dat toch? Dat je op het ene moment naar zichtbaarheid en het andere naar onzichtbaarheid verlangt? Een boek van Hannah Arendt, Denken, bracht Loontjens inzicht.

Arendt schrijft dat ‘een van de belangrijkste kenmerken van het denken – dat plaatsgrijpt in een wereld van verschijnselen en dat wordt uitgeoefend door een verschijnend wezen – precies zijn onzichtbaarheid is’. Denken is een proces dat zich in het lichaam terugtrekt en zich op veelal onzichtbare kwesties richt, zoals definities van waarheid, rechtvaardigheid of vrijheid. Ze laat zien hoe filosofie lange tijd vooral als ‘aanschouwen’ werd gezien en hoe de filosoof zich in feite terugtrok om van een afstandje de dingen en daden te kunnen overdenken.

Maar Arendt toont ook dat in aspecten van voelen en denken lichaam en geest helemaal niet zo gescheiden zijn. We worden rood als we ons schamen of trillen van de zenuwen. Al zullen mentale activiteiten nooit helemaal zichtbaar zijn, toch verzet Arendt zich tegen het idee dat denken zich onttrekt ‘aan de wereld van de verschijnselen’. Wilt u lezen hoe het denken bij Hannah Arendt ook lijfelijk is? Leden vinden hier het volledige artikel terug. Of koop ons juninummer in onze webshop.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.