Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 6/2018

Postuum interview Spinoza: ‘Klimaatverandering is geen verstoring van de natuur’

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Ruben Endendijk en Michiel Zonneveld

Eind dit jaar is er weer een grote VN-klimaatconferentie. Maar de uitstoot van de broeikasgassen blijft toenemen, ondanks alle eerdere conferenties en akkoorden. Aan Baruch Spinoza (1632-1677) vragen we hoe het komt dat de mens niet in staat is het tij te keren.


Illustratie: Pascal Tieman

Begrijpt u waarom de mens zo slecht met de natuur omgaat?
Baruch Spinoza: ‘Ik heb eerlijk gezegd moeite met de formulering van die vraag. Die is gebaseerd op de verkeerde vooronderstelling dat mens en Natuur twee verschillende entiteiten zijn. In werkelijkheid is de mens slechts een minuscuul onderdeel of expressie van een oneindige en zelfscheppende Natuur. Een Natuur die zo allesomvattend en oneindig is dat ik Natuur met een hoofdletter N schrijf. Het probleem van u en de meeste van uw tijdgenoten is dat u niet verder komt dan de Griekse filosoof Protagoras, die de mens als de maat zag van alle dingen. Ik heb begrepen dat er in uw tijdperk zelfs wetenschappers en filosofen zijn die menen dat we in het tijdperk van het Antropoceen zijn aanbeland. Ze geloven dat we, na het tijdperk van het Holoceen, zijn beland in een periode waarin overal in de natuur de gevolgen van menselijk handelen zichtbaar zijn, een situatie waarin Natuur dus eigenlijk cultuur is geworden.’

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.