Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
22-05-2018

Het lichaam als wapen of gouden kooi

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
Het feministisch maandblad Opzij organiseerde op 9 februari 2012 de ‘Dag van het erotisch kapitaal’. Lezeressen werd gevraagd een foto te nemen van hun ‘vrouwelijke kant’; lichamelijke aantrekkingskracht is immers een wapen in het streven naar succes. Om te onderstrepen wat werd bedoeld, stond op de cover een diep decolleté.
 
Oerfeminist Mary Wollstonecraft is niet te spreken over vrouwen die hun lichamelijkheid gebruiken om (bij mannen) iets gedaan te krijgen. Misschien lukt dat op korte termijn, maar het gaat gepaard met een zelfopgelegde slavernij. Het bevestigt immers het vooroordeel dat het lichaam van een vrouw belangrijker is dan haar geest. En wat nog erger is: vrouwen gaan redenen verzinnen waarom dat ook goed is. Het verstand raakt verminkt, past zich aan het lichaam aan en bewondert zijn gouden kooi. Voor Wollstonecraft, autodidact en verlichtingsdenker, is deze vrijwillige onderwerping erger dan brute mannelijke onderdrukking. Educatie, geestelijke vorming, voor zowel mannen als vrouwen is de weg naar maatschappelijke progressie.
 
Nu hadden vrouwen in de tijd van Wollstonecraft weinig anders dan hun lichaam, verstoken als zij waren van onderwijs en carrièrekansen. Inmiddels laten power-vrouwen als Madonna en IMF-baas Christine Lagarde zien dat het tonen en gebruiken van vrouwelijkheid niet hetzelfde is als vrijwillige slavernij – integendeel. Toch zou Wollstonecraft, als zij nu zou leven, erop hebben gewezen dat de norm waaraan het vrouwelijk lichaam moet voldoen, tegelijkertijd dwingender is dan ooit. Sla maar een willekeurig vrouwenblad open. De grens tussen het lichaam als wapen en het lichaam als gouden kooi is flinterdun, wat de vraag opwerpt of erotisch kapitaal een vorm van bevrijding is of van verloochening. Of gewoon een handig marketingconcept, dat kan natuurlijk ook.

Mary Wollstonecraft was een van de eersten die zich inzette voor gelijke rechten. In dit artikel gaat Marije de Vries dieper in op het denken van Wollstonecraft. Met haar werk was ze zowel een voorvechter van juridische als van seksuele bevrijding. Voormalig Denkers des Vaderlands Marli Huijer bespreekt in dit artikel  hoe haar werk kan en moet worden voortgezet. (Beide artikelen zijn volledig toegankelijk voor leden.)

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.