Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 4/2018

7 wijsheden uit het Oosten

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Michiel Dijkstra

Denken en voelen zijn één – en 6 andere inzichten uit de oosterse filosofie.
 

1. Denken en voelen zijn één 

Gevoel en verstand zijn elkaars tegenpolen. Tenminste, als we Plato en Descartes mogen geloven. In de Chinese filosofie speelt de spanning tussen gevoel en verstand echter geen rol. In plaats van te geloven in een ziel met als belangrijkste functie het denkvermogen, gaat de klassieke Chinees juist uit van de eenheid van voelen en denken of xin. Een Chinese wijsgeer denkt dan ook met zijn hart, of preciezer vertaald: met zijn ‘hart-geest’. Hoe wij met ons hart de werkelijkheid tegemoet moeten treden, verschilt per filosofische traditie. Een beroemd antwoord is afkomstig van de confucianistische filosoof Mencius (vierde eeuw voor Christus): ‘Alle mensen hebben een hart dat het lijden van anderen niet verdraagt. Dit kun je zien als er bijvoorbeeld een zuigeling op het punt staat om in een put te vallen. We hebben hem al gered nog voor we hebben nagedacht.’

Tekst loopt door onder afbeelding

Wat kunnen we nog meer leren van de oosterse filosofie? Kom op 21 april 2018 naar Thinking Planet voor onder andere een lezing over confucianisme, depressies en burn-outs, een introductiecollege boeddhisme en een workshop qigong. Meer informatie >>

Mencius gaat er dus van uit dat iedereen een aangeboren neiging tot het goede heeft. We redden een weerloos kind dat in een put dreigt te vallen zonder te denken aan een eventuele beloning. Met dit voorbeeld geeft Mencius een duidelijke ethische invulling aan het menselijke hart: we hebben de kiemen van de deugd in ons en moeten die tot ontplooiing brengen. Niet alle Chinese filosofen waren het met de confucianist eens. Zo stelt de taoïst Zhuang Zi dat de mens er juist naar moet streven om zijn hart zo leeg mogelijk te maken. Allerlei ethische opvattingen zijn volgens hem te vergelijken met lianen in het oerwoud: ze belemmeren de weg. Juist degene die zich niet druk maakt om een bepaalde invulling van ‘het goede’ is in staat om met zijn hart spontaan goed te doen voor iedereen. 

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.