Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
09-03-2018

Bezet het Maagdenhuis om de wereld weer bewoonbaar te maken

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Florentijn van Rootselaar
Filosoof, journalist, schrijver

Jacques Rancière


Een shovel duwt de deuren van de Tabakspanden in. Op het dak van de kraakpanden aan de Amsterdamse Spuistraat is een container met me’ers gehesen. Agenten met schild, te voet en te paard, hebben de straat afgezet. Er wordt ontruimd. Die avond zullen sommige bewoners van de Tabakspanden slapen in het Maagdenhuis, het verderop gelegen bestuurscentrum van de Universiteit van Amsterdam dat al weken door studenten is bezet.
 
Diezelfde middag zit een grote groep studenten in de centrale hal van het Maagdenhuis. De toehoorders hebben zich opgesteld alsof ze college volgen, in een halve cirkel rondom de spreker: de Franse filosoof Jacques Rancière, die in mei 1968 ook bij de studentenopstanden in Parijs was, en die is blijven schrijven over politiek, dissensus én kunst. De studenten luisteren aandachtig, ze maken aantekeningen, en stellen vragen over de bezetting, maar minstens evenveel over het theoretische werk van de filosoof.
 
Laat deze bezetting, vraag ik me af, misschien tijdelijk de wereld stollen? Maakt die een — kortdurend — eind aan de vloeibaarheid van de wereld? Een verzameling mensen, bevlogen en verenigd in denken en in doen? Is dit de solidariteit en soliditeit die volgens Bauman tegenwoordig niet meer mogelijk is? En is het een alternatief voor het nationalisme waar ik het met Nuss­baum over had?
 
De volgende dag spreek ik Rancière, in een keurig hotel aan een Amsterdamse gracht. Mijn eerste, grote vraag: waar gaat het volgens hem om in de politiek? ‘In de geschriften van de negentiende-eeuwse arbeiders vind je een antwoord — en dat is niet veranderd: simpelweg de mogelijkheid om te vergeten dat je werkt, om een blik naar buiten te kunnen werpen door het raam, op de omgeving. Je verandert in een wezen dat niet alleen een lichaam heeft om een bepaalde taak uit te voeren, maar ook een lichaam dat een veelvoud aan virtuele existenties kent: je kunt dromen, aan andere dingen denken, reflecteren op het werk dat je uitvoert, vragen hoe je dat werk beter kunt doen. Maar je hebt ook een lichaam dat van wat dan ook kan genieten. Van het spektakel op straat, van de geluiden.
 
Een belangrijk aspect van de politiek is de betrokkenheid op gemeenschappelijke zaken: debatteren over je wereld, staken om je pensioen in de toekomst te behouden, of de universiteit bezetten omdat die anders moet worden ingericht. Daarmee laat je zien dat je in staat bent om een oordeel te vellen over de relatie tussen heden en toekomst, net zo goed als de zogenoemde deskundigen — de experts, futurologen, de overheid. Je kunt je woordje doen en daarmee ben je een volwaardig deelnemer aan het gezamenlijke leven.’

Het volledige interview met Jacques Rancière en nog veel meer boeiende gesprekken vindt u in het pas verschenen boek van redacteur bij Filosofie Magazine Florentijn van Rootselaar 'Filosofisch veldwerk'.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.