Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 3/2018

Close Reading Rousseau: Het maatschappelijk verdrag

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Sophie van Balen
Schrijver en filosoof

Rousseaus maatschappelijk verdrag – grondslag voor de democratie of blauwdruk voor een totalitaire samenleving?

Met een hefboom van voldoende lengte kan men met één vinger de wereld doen wankelen, maar om haar te ondersteunen zijn de schouders van Hercules nodig’, schrijft de Verlichtingsdenker Jean-Jacques Rousseau in 1762 halverwege Het maatschappelijk verdrag. De ietwat narcistische Fransman – schrijver van de eerste autobiografie in moderne vorm Les Confessions – ziet een wildgroei aan onrechtvaardige staten, waarin geen vrije burgers, maar gehoorzame onderdanen leven. ‘De mens wordt vrij geboren, en is alom geketend’, noteert de autodidact. En daarmee is de toon gezet.

Stuttend op de dappere schouders van Hercules ontvouwt zich in dit zeer invloedrijke politieke werk een diep-democratische ofwel een verdekt totalitaire blauwdruk voor politieke verdragen die zijn weerga niet kent: het zou een inspiratie vormen voor het schrikbewind van Robespierre tijdens de Franse Revolutie, maar ook voor de Verklaring van de Rechten van de Mens en de Burger uit 1795. 

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.