Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 3/2018

'In Afrika is veel oog voor de kwetsbaarheid van de mens’

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Florentijn van Rootselaar
Filosoof, journalist, schrijver

Filosoof Katrin Flikschuh reisde door tal van Afrikaanse landen en verdiepte zich in de filosofische tradities. Gastvrijheid, gemeenschap en lotsbestemming kregen nieuwe dimensies. 

Een vliegveld in Burkina Faso, 1987. De toekomstige hoogleraar politieke theorie aan de London School of Economics and Political Science staat bij de bagageband – maar haar koffer zal nooit verschijnen. Het was een ramp; malariapillen en travellercheques waren alles wat Katrin Flikschuh restte. Maar juist omdat ze niets meer had, zegt ze nu, deed ze de meest waardevolle ervaring uit haar leven op. ‘Ik ging maar gewoon lopen, van dorp naar dorp.’ Die tocht zou maanden duren.

Katrin Flikschuh doet onderzoek naar de relatie tussen Afrikaanse en westerse sociale en politieke filosofie. Ze is even in Nederland, waar ze een lezing geeft voor Leidse filosofen. We lopen samen door de snijdende kou naar het nieuwe onderkomen van het Instituut voor Wijsbegeerte van de Universiteit Leiden. Binnen krijgen we koffie en broodjes. ‘De gastvrijheid was zo groot en zo vanzelfsprekend in West-Afrika’, zegt Flikschuh. ‘Het was geen keuze, het was een morele verplichting. Het patroon was bijna altijd hetzelfde: je zat ergens, iemand kwam naar je toe en vroeg wat je doel was. Als ik had uitgelegd dat ik rondtrok, werd ik naar de chief gebracht. Die wees iemand aan die voor me moest zorgen. Altijd werd er een maaltijd gekookt, altijd was er water om je te wassen.’ 

U gebruikt zelfs de term ‘morele plicht’. 
‘Ze moesten het doen, ook al was het niet eenvoudig, maar dat realiseerde ik me later pas. Ze hadden niet noodzakelijk een plek om te verblijven, misschien kwam ik op het verkeerde moment – maar ze zeiden nooit dat het niet uitkwam. Het was een verplichting die ze niet naast zich neer konden leggen.’

Tekst loopt door onder afbeelding

Ontdek bijzondere culturen tijdens Thinking Planet op 21 april 2018 en krijg nieuwe inzichten in grote thema’s zoals identiteit, depressie en de liefde. MEER INFORMATIE >>
Fotografie: Martin Dijkstra


Was u niet naïef, was het geen gevaarlijke tocht?
‘Zeker, ik was jong en dom. Maar ik weet zeker dat een dergelijke tocht in Europa veel gevaarlijker was geweest. Afrika is niet het duistere en gevaarlijke continent. Veel ideeën die we over Afrika hebben kloppen niet, zo bleek ook door mijn atypische ervaring: ik was niet de Europeaan die kwam om kinderen te voeden, ik was zelf kwetsbaar – juist in Afrika was daar veel oog voor. Afrika is niet alleen het behoeftige continent waarvoor wij het aanzien. Alleen al door de gastvrijheid bleek hoe beschaafd het is. De ontvangstrituelen, dat vaste patroon, was ook nog eens heel elegant. Het is wel een andere vorm van civilisatie dan wij kennen, ook omdat het allemaal niet is opgeschreven. Maar dat betekent niet dat de beschaving iets mist: de hele ontvangst was zo volledig, zo goed uitgewerkt – daarin schuilt een grote culturele rijkdom.’ 

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.