Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 11/2017

'We zijn verantwoordelijk voor de erfenis die we met ons meedragen’

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Jolanda Breur

Ben je als samenleving schuldig aan de wandaden van je voorouders? Nee, zegt politiek filosoof Avishai Margalit. ‘Maar je bent er wel verantwoordelijk voor.’ 

Kan een hele samenleving schuldig zijn? Ja, zegt politiek filosoof Avishai Margalit. De Israëlische emeritus hoogleraar verwierf wereldwijde bekendheid met De fatsoenlijke samenleving. Aan de hand van thema’s als burgerschap, privacy en bureaucratie onderzoekt hij daarin de begrippen ‘respect’ en ‘vernedering’. Een samenleving die zich schuldig maakt aan het vernederen van haar leden is volgens hem onfatsoenlijk. 

Geboren in het voormalige Palestina weet hij als geen ander hoe mensen tot tweederangsburgers gedegradeerd kunnen worden. Margalit studeerde economie en filosofie aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem en ontpopte zich als een warm voorstander van mensenrechten en internationale samenwerking. Hij stond aan de wieg van de belangrijke Israëlische vredesbeweging Vrede Nu. Toch is hij gematigd voor een vredesactivist. Een fatsoenlijke samenleving is volgens hem realistischer dan een rechtvaardige. En daarbij hanteert hij een negatieve ethiek. Het vermijden van vernedering prevaleert boven een hooggestemd idealisme. Kleinerend gedrag is concreter en daarom makkelijker te voorkomen. Respect ziet hij als bijproduct van een levenshouding en als minder goed aantoonbaar.

Tekst loopt door onder afbeelding

Fotografie: Dik Nicolai


Zijn ideeën werden in 2001 bekroond met de Spinozalens, een internationale prijs voor wetenschappers die de ethische grondslagen van de samenleving doordachten. Hij voerde in de bezette gebieden vele gesprekken met Palestijnen en immigranten uit voormalige communistische landen. Zij overtuigden Margalit van het belang van eer en vernedering in mensenlevens. Dat spoorde hem ertoe aan deze begrippen centraal te stellen in een politieke filosofie.

Verder lezen?



Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.