Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
21-09-2017

Confucius: gehoorzaamheid moet verdiend worden

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
Confucius is onze filosoof van de maand. In het Basisboek Oosterse Filosofie geeft Michel Dijkstra een heldere en bondige samenvatting van zijn denken. In het volgende fragment beschrijft hij de waarde die Confucius hecht aan hiërarchie: je moet gehoorzamen aan je meerderen, maar ze moeten die gehoorzaamheid wel verdienen.

Hoewel iedereen medemenselijkheid kan ontwikkelen, houdt deze deugd niet in dat je iedereen gelijkwaardig moet behandelen. Confucius hechtte namelijk grote waarde aan de sociale hiërarchie. Als iedereen in overeenstemming met zijn plaats op de maatschappelijke ladder zou handelen, dan zouden alle vormen van sociale wanorde vanzelf verdwijnen. De sociale positie van de mens ligt besloten in zijn ‘naam’. Zo heeft de naam ‘vader’ volgens Confucius de morele implicatie dat hij goed voor zijn kinderen moet zorgen, terwijl de naam ‘zoon’ betekent dat hij zijn vader dient te gehoorzamen. De filosoof heeft deze visie in een passage uit de Gesprekken kernachtig uitgedrukt: ‘Laat de vorst een vorst zijn, de minister een minister, de vader een vader en de zoon een zoon.’

Confucius stelt dat de meeste mensen van zijn tijd niet meer in overeenstemming met hun ‘naam’ handelen. Dit betekent niet dat de vorst letterlijk geen vorst meer is, maar zich niet als een echte heerser gedraagt, dat wil zeggen: volgens de confucianistische deugden. De mens moet er dan ook naar streven om de essentie van zijn maatschappelijke rol zoveel mogelijk te verwezenlijken. Op het eerste gezicht klinken zulke geboden, zoals de gehoorzaamheid van kinderen ten opzichte van hun ouders, enigszins star. Confucius benadrukt echter dat ouders het respect van hun kinderen ook moeten verdienen door zich als ‘echte’, zorgzame en liefhebbende mensen op te stellen. Als deze wederkerigheid ontbreekt, kan de sociale hiërarchie niet goed functioneren.

Meer weten over het denken van Confucius? Bestel hier het Basisboek Oosterse Filosofie of ga naar de filosoof-van-de-maand pagina in onze webshop voor meer boeken door en over Confucius.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.