Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
FM nr. 7/2017

Deze 'filosoof van het kwade' vertelt waarom denken gevaarlijk is

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.

Elma Drayer

'Dit zijn geen tijden om Hegel te lezen, we moeten Mein Kampf lezen.’ Aldus Bettina Stangneth, de denker van ‘het kwade, de leugen en het afstotelijke’.

Sinds mensenheugenis mag de wijsbegeerte zich graag buigen over het goede, het ware en het schone. De flamboyante filosofe Bettina Stangneth (Lübeck, 1966) doet precies het omgekeerde. Al zo’n twintig jaar richt ze zich exclusief op ‘het kwade, de leugen en het afstotelijke’. 

Echt leuk is dat niet, zegt ze met een ironisch lachje. ‘En eenvoudig al helemaal niet. Verbazing was mijn deel toen ik vertelde waarmee ik me ging bezighouden. Hoezo, was de reactie, zou je je in het kwaad willen verdiepen? Maar ik vind dat we ons wat dit betreft te veel verlaten op de psychologie. Die heeft heus genoeg zinnigs te melden over het kwaad, maar er is ook de filosofie, met haar eigen methoden. Daarmee kun je denkwijzen op een heel andere manier beschrijven. Dat doen hedendaagse filosofen naar mijn smaak veel te weinig.’

Recentelijk verscheen Stangneths nieuwste boek in Nederlandse vertaling, Het kwade denken, waarin ze aan de hand van Hannah Arendt en Immanuel Kant het vraagstuk te lijf gaat. Na de zomer verschijnt in Duitsland Lügen lesen. En eerder deed ze stof opwaaien met haar dikke studie Eichmann in Argentinië. Goed gedocumenteerd toonde Stangneth daarin aan dat de oorlogsmisdadiger Adolf Eichmann allerminst de kleurloze bureaucraat was die hij tijdens zijn proces in Jeruzalem veinsde te zijn. Alleen wist hij die rol zo briljant te spelen dat bijna niemand de maskerade doorzag – ook Arendt niet. Uitgerekend Eichmanns houding inspireerde haar in 1963 tot haar beroemde these van ‘de banaliteit van het kwaad’. 

Verder lezen?