Log in




Wachtwoord vergeten
Log in | Word lid | Service

Filosofie.nl

Filosofie Abonnement
05-05-2017

Susan Neiman: ‘Voor vrijheid is rede alleen niet genoeg’

Met deze knop kunt u, als u lid bent, artikelen toevoegen aan een leeslijst op uw persoonlijke pagina. Klik hier voor uw abonnement op maat.
‘Het grootste misverstand over Verlichting is dat die passieloos is; dat het daarin louter zou gaan om het verstand’. Filosoof Susan Neiman vertelt hoe populisten inspelen op Verlichtingsidealen en hoe dat ons beïnvloedt.

‘Populisten hebben mede zo’n grote aanhang omdat ze nog idealistisch dúrven zijn. Ze staan ergens voor, of wekken in ieder geval die indruk. Hun idealisme is verdorven, maar daar gaat het even niet om. Het succes van het populisme toont voor mij nogmaals aan hoe belangrijk idealen zijn. Populisten zeggen doorgaans meer dan: kijk naar de realiteit. Dat ze claimen problemen te benoemen waarvan de elite liever wegkijkt, zoals de multiculturele ellende, is slechts één stap. Wat populisten echt populair maakt, is dat ze claimen: “Dit leven hoeft u niet te pikken, de ellende met andere culturen of de bureaucratische overheid kunnen we oplossen.”


Deze claims sluiten goed aan bij de Verlichtingsidealen van Voltaire en Rousseau:

Vooral in haar laatste boek – Morele helderheid. Goed en kwaad in de 21ste eeuw – laat ze zien hoe actueel Verlichtingsdenkers als Voltaire en Rousseau zijn. Haar stijl (‘Stijl is van het grootste belang, ik laat al mijn teksten door zeker zes mensen becommentariëren voor publicatie’) is elegant, maar bovenal fel. Ze verzet zich tegen cynisme, machtspolitiek, postmoderne scepsis, of relativisme. “Blijf realistisch” is een vorm van geresigneerdheid: “Verwacht vooral niet te veel van het leven.” Maar dat is geen leven, hooguit overleven. De politieke elite maakt zich in mijn optiek schuldig aan deze verschraling, en populisten spelen daar feilloos op in. Zij bieden een alternatief voor de geestelijke leegte die door het verzaken van de elite is ontstaan.


Meer weten over hoe Verlichtingsidealen onze politieke behoeftes beinvloeden? Lees hier het gehele artikel.

Susan Neiman spreekt ook tijdens onze pitstopsessie Design uw Verandering, over idealisme in tijden van technologische veranderingen. Kom dus op 27 oktober naar de pitstopsessie Design uw verandering.

Welkom op filosofie.nl!

Speciaal voor nieuwe bezoekers selecteerden wij negen inspirerende artikelen. Lees waarom onderzoek naar geluk niet deugt, zes soorten vervreemding op de werkvloer, hoe Socrates de opkomst van Trump al voorspelde, en meer...

Lees meer
Ik lees graag later

Als u hier uw e-mailadres achterlaat, dan sturen wij het kennismakingsdossier naar u toe. U kunt het dan op ieder gewenst moment lezen.